بنام مولا

إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَاقٍ حِسَابِيَهْ ‎

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ ‎قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ

خوش گمانی به خدا

از ابواب رحمت خوش گمانی به خداست.

در سوره فتح خدا فرموده: کسانی که به خدا گمان بد می برند، بر آنان باد دایره بد. (یعنی بدیها آنان را احاطه می کند مثل دایره. ) و غضب کرده خدا بر ایشان و لعنت کرده آنان را. و مهیا فرموده برای آنان جهنم را. و بدجایی است.

در کتاب کافی به سند صحیح از امام باقر (علیه السلام ) نقل کرده که فرمود: یافتم در کتاب امیرالمؤ منین (علیه السلام ) که رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم بر منبر فرمودند:

قسم به آن کسی که نیست خدایی مگر ذات او، داده نشده به هیچ مؤ منی هرگز خیر دنیا و آخر مگر به خوش گمانی و امیدواری او به خدا و خوش خلقی و اجتناب کردن او از غیبت مؤ منین.

و قسم به آن ذات مقدس، عذاب نمی کند خدا مؤ منی را بعد از توبه و استغفار مگر به بدگمانی و تقصیر او در امیدواری به خدا و بد خلقی و غیبت کردن او مؤ منین را.

و قسم به آن ذات مقدس که خوش گمان نمی شود بنده مؤ من به خدا مگر آنکه خدا مطابق با همان گمانش با او رفتار خواهد کرد. چون خدا کریم است و به ید قدرت اوست تمام خیرات، حیا می کند که بنده گمان خوب به او برد پس گمان و امید او را قطع کند. پس خوش گمان شوید به خدا و رغبت کنید به سوی او.

به سند صحیح دیگر از امام باقر (علیه السلام ) نقل کرده که رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند که: ذات مقدس حق می فرماید: عمل کنندگان و عبادت کنندگان، باید اعتماد بر اعمال خود نکنند، برای آنکه آنان هر چه جدیت کنند در عبادت، باز مقصرند و عبادات آنان به اندازه نعمات و احسانات من نیست. و باید وثوق و اعتماد به رحمت من داشته باشند، و امیدوار به فضل من باشند، و اطمینان به خوش گمانی به سوی من داشته باشند؛ که در این هنگام رحمت من به آنان می رسد. . .

و به سند صحیح دیگر از امام هشتم حضرت رضا صلوات الله علیه نقل کرده که فرمود: خوش گمان باش به خدا؛ که خدا می فرماید: من نزد گمان بنده مؤ من می باشم. اگر گمان خوب داشت، با او خوب رفتار خواهد شد. و اگر گمان بد داشت، بد خواهد دید.

و در روایت دیگر امام صادق (علیه السلام ) فرمود: خوش گمانی به خدا این است که امیدوار نباشی مگر به خدا و نترسی مگر از گناه خود.

مراد این است که به تمام اعمال و عبادات که می کنی اعتماد و امیدوار نباش، بلکه به رحمت و فضل خدا امیدوار باش، و نترس مگر از گناه خود.

و در تفسیر قمی در سوره حم سجده به سند صحیح نقل کرده از امام صادق (علیه السلام ) که رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: آخر بنده ای که امر می شود او را ببرند به سوی آتش، التفاتی می کند. خدای تعالی می فرماید: برای چه التفات کردی؟ عرض می کند: ای پروردگار من این طور به تو گمان نداشتم. خدا می فرماید: پس چه گمان داشتی؟ عرض می کند: گمان من این بود که مرا بیامرزی و در بهشت جای دهی.

خداوند کریم جبار می فرماید: ای ملائکه من، قسم می خورم به عزت و جلال و آلاء و علو مرتبه خودم که این بنده یک ساعت به من گمان خوب نبرده است هرگز. و اگر یک ساعت گمان خوب به من می داشت، من او را به آتش نمی ترساندم. دروغ او را قبول کنید و او را داخل بهشت کنید. . .

و این حدیث از ثواب الاعمال نیز به سند صحیح نقل شده است. و همچنین از کتاب حسین بن سعید اهوازی که از بزرگان اصحاب حضرت رضا و جواد صلوات الله علیهما بوده است نقل شده با سند صحیح.

در کتاب محاسن برقی نقل کرده از حضرت ابوجعفر صلوات الله علیه (امام باقر یا جواد صلوات الله علیهما) که فرمود: بنده ای را در روز قیامت نگه می دارند برای حساب. پس امر می شود او را به سوی آتش برند. پس می گوید: قسم به عزت تو این طور گمان نداشتم. پس خدا می فرماید: چه گمانی داشتی؟ عرض کرد: گمان داشتم که مرا بیامرزی. خدا می فرماید: من تو را آمرزیدم.

امام (علیه السلام ) فرمود: والله در دنیا یک چشم به هم زدن به خدا گمان خوب نداشت. اگر به اندازه یک چشم به هم زدن در دنیا گمان خوب داشت، به آن ترس و شدت نمی رسید.

به سند صحیح نقل کرده از امام صادق (علیه السلام ) که فرمود: بنده ای گناهکار را می آورند در قیامت. خدا به او می فرماید: آیا امر نکردم تو را اطاعت کنی مرا؟! و آیا نهی نکردم تو را از معصیت؟! عرض می کند: ای پروردگار من، ولکن شهوت بر من غالب شد. اگر عذاب فرمایی، پس به سبب گناه من مرا عذاب کردی و ظلم به من نکردی.

پس امر می فرماید خداوند که او را به آتش برند. پس عرض کرد: من این طور گمان نداشتم. پس خدا می فرماید: چه بود گمان تو به من؟ عرض می کند: گمان خوب داشتم. پس امر می فرماید: او را به سوی بهشت برند. و خدا می فرماید: گمان خوب تو در این ساعت به تو منفعت رسانید.

از امالی شیخ از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده که فرمود: گمان خوب به خدا قیمت بهشت است.

إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ

سُبْحَانَهُ ۖ هُوَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْــــــــقَهَّارُ

لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ الجَلیلُ الجَبار،

لااِلهَ اِلاَّاللهُ الواحِدُ القَهّارُ ،

لا اِلهَ الاَّاللهُ العَزیزُ الغَفّار
لااِلهَ اِلاَّ اللهُ الکَریمُ السَتّار،

لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ الکَبیرُ المُتَعال؛

أَأَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ