جَنَّاتِ عَدْنٍ

جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدَ الرَّحْمَٰنُ عِبَادَهُ بِالْغَيْبِ ۚ إِنَّهُ كَانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا لَّا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا إِلَّا سَلَامًا ۖ وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَعَشِيًّا ‏ تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي نُورِثُ مِنْ عِبَادِنَا مَن كَانَ تَقِيًّا

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ جَزَاؤُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۖ رَّضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ

وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِّنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ‎﴿التوبة: ٧٢﴾‏

۲. جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَن صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلَائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍ ‎﴿الرعد: ٢٣﴾‏

۳. جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاءُونَ كَذَٰلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ ‎﴿النحل: ٣١﴾‏

۴. أُولَـٰئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا ‎﴿الكهف: ٣١﴾‏

۵. جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدَ الرَّحْمَـٰنُ عِبَادَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّهُ كَانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا ‎﴿مريم: ٦١﴾‏

۶. جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَٰلِكَ جَزَاءُ مَن تَزَكَّىٰ ‎﴿طه: ٧٦﴾‏

۷. جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ ‎﴿فاطر: ٣٣﴾‏

۸. جَنَّاتِ عَدْنٍ مُّفَتَّحَةً لَّهُمُ الْأَبْوَابُ ‎﴿ص: ٥٠﴾‏

۹. رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدتَّهُمْ وَمَن صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ‎﴿غافر: ٨﴾‏

۱۰. يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَيُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ ذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ‎

پدرم روضه رضوان به دو گندم بفروخت

من چرا ملک جهان را به جوی نفروشم

خرقه پوشی من از غایت دین داری نیست

پرده‌ای بر سر صد عیب نهان می‌پوشم

جنات عدن

جَنّات عَدْن به معنای باغ‌ها و بهشت‌های جاودان، نام یکی از بهشت‌ها یا شهری در بهشت است. مفسران معتقدند «جنات عدن» بر سایر باغ‌های بهشت برتری دارد. پیامبر اسلام در روایتی، جنات عدن را این‌گونه توصیف می‌کند که نه هیچ چشمی مانند آن را دیده و نه به قلب کسی تصور آن خطور کرده است. با این حال برخی آیات، توصیفاتی محسوس از این بهشت داشته‌اند. از گروه‌های مختلفی همچون پیامبران، صدیقان، شهیدان،‌ مومنان و مجاهدان به عنوان ساکنان جنات عدن یاد شده است.

معرفی

کلمه «جنات» جمع کلمه «جَنّة» به معنای باغ‌ها و بهشت‌ها است[۱] و کلمه «عَدْن» به‌معنای اقامت[۲] و استقرار داشتن[۳] آمده است. مفسران، «عدن» در قرآن را به‌معنای ابدیت[۴] و جاویدان بودن[۵] دانسته و تعبیر «جنات عدن» را به بهشت‌های جاودانگی معنا کرده‌اند.[۶] تعبیر «جنات عدن» ۱۱ بار در قرآن کریم آمده و در همه موارد به صورت جمع استفاده شده است.[۷] این تعبیر هم در سور‌ه‌های مکی و هم سوره‌های مدنی وجود دارد.[۸] برخی مفسران معتقدند «جنات عدن» بر سایر باغ‌های بهشت برتری دارد.[۹]

در مورد «جنات عدن» دو قول وجود دارد:

• تعدادی از مفسران معتقدند تعبیر «جنات عدن» اسم عَلَم شده[۱۰] و نام یکی از بهشت‌ها است.[۱۱] برخی مفسران هم جنات عدن را اسم شهری[۱۲] در وسط بهشت[۱۳] دانسته‌اند.
• عده‌ای نیز معتقدند کلمه «عدن» صفتی برای بهشت است و بهشت‌ها همگی مصداق جنات عدن هستند.[۱۴]

محمد دروزه مفسر معاصر اهل‌سنت معتقد است خداوند در توصیف جایگاه‌های اخروی از مکان‌های مشهور دنیایی استفاده کرده است. پیش از بعثت پیامبر اسلام منطقه‌ای به نام «أدنت» در یمن وجود داشته که باغ‌های مشهوری داشت. کلمه «أدنت» تبدیل به «عدن» شده و خداوند از آن در بیان بهشت یا یکی از بهشت‌های اخروی استفاده کرد.[۱۵]

اوصاف

پیامبر اسلام(ص) در ذیل روایتی جنات عدن را چنین توصیف می‌کند که هیچ چشمی به مانند آن ندیده و به قلب کسی چنین تصوری خطور نکرده است.[۱۶] با این حال، برخی آیات توصیف‌هایی محسوس از این بهشت داشته‌اند. در سوره توبه این بهشت را دارای باغ‌هایی می‌داند که رودهایی در آن جاری است و خانه‌های پاک (طیب) در آن قرار دارد.[۱۷] در سوره کهف آمده که آنجا با دست‌بندهایی از طلا آراسته شده و لباس‌هایی (فاخر) به رنگ سبز، از حریر نازک و ستبر، بر تن ساکنان آن است.[۱۸]

در سوره ص آمده که ساکنان بهشت عدن در حالی‌که بر تخت‌ها تکیه کرده‌اند؛ میوه‌های بسیار و نوشیدنی‌ها در اختیار آنان است و نزد آنان همسرانی است که تنها چشم به شوهرانشان دوخته‌اند.[۱۹]

براساس روایات، رود بهشتیِ تسنیم از این بهشت سرچشمه می‌گیرد.[۲۰]

ساکنان

از پیامبر اسلام(ص) نقل شده که سه گروه پیامبران، صدیقان و شهیدان ساکن بهشت عدن می‌شوند.[۱۶]

برخی آیات و روایات ساکنان دیگری برای این بهشت ذکر کرده‌اند:

• در سوره توبه، بهشت عدن را به مردها و زنان مؤمن وعده داده است.[۱۷]
• افرادی که به عهد خود با خداوند پای‌بند مانده و آن‌را نقض نکنند، آنهایی که به خاطر پروردگارشان شکیبایی کنند، نماز برپا دارند، و پنهان و آشکار انفاق کنند.[۲۱]
• کسی که به خداوند و رسولش ایمان داشته و با جان و مالش در راه خدا جهاد کند.[۲۲]
• کسی که توبه کرده، ایمان بیاورد و عمل صالح انجام دهد.[۲۳]
• در برخی روایات از شیعیان امام علی(ع) به عنوان پادشاهان جنات عدن نام برده است.[۲

جنات عدن در کدام قسمت بهشت واقع شده است؟

جنات عدن باغهایى است از بهشت که پیامبر (ص) و جمعى از پیروان او در آنها مستقر خواهند شد

جنات عدن باغهایى است از بهشت که پیامبر (ص) و جمعى از خاصان پیروان او در آنها مستقر خواهند شد و هرکسی شایستگی حضور در آن را نخواهد داشت.

جنات عدن در کدام قسمت بهشت واقع شده است؟
در آیات مختلفی از قرآن از جنات عدن سخن گفته شده است. به عنوان مثال در آیه 31 سوره نحل آمده است:

«جَنَّاتُ عَدْنٍ یَدْخُلُونَها تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ لَهُمْ فیها ما یَشاؤُنَ کَذلِکَ یَجْزِی اللَّهُ الْمُتَّقینَ »[1]
(جنات )به معنى باغها و )عدن( مصدر و به معناى اقامت و استوار است، مثلا گفته مى‏ شود" فلان عدن بالمکان" معنایش این است که فلانى در فلان جا ماندگار شد، و "معدن" را به این جهت معدن مى ‏گویند که جواهر و فلزات در آن قطعه از زمین مستقر گشته است. و بنا بر این، معناى"جَنَّاتِ عَدْنٍ"، بهشتهاى ماندنى و از بین نرفتنى خواهد بود. [2] بنا بر این مفهوم" عدن" با خلود شباهت دارد، اما با توجه به آیات مختلف و جایگاه استفاده از این تعبیر، چنین استفاده مى ‏شود که جنات عدن محل خاصى از بهشت پروردگار است که بر سایر باغهاى بهشت امتیاز دارد.[3]

در احادیث اسلامى این امتیاز به اشکال مختلف بیان شده است در حدیثى از پیامبر اکرم (ص) چنین مى‏ خوانیم که فرمود: «عدن دار الله التی لم ترها عین، و لم تخطر على قلب بشر، لا یسکنها غیر ثلاثة: النبیون، و الصدیقون، و الشهداء، یقول الله عز و جل:طوبى لمن دخلک» عدن آن خانه پروردگار است که هیچ چشمى آن را ندیده، و به فکر کسى خطور نکرده و تنها سه گروه در آن ساکن مى‏ شوند: پیامبران، صدیقان (آنها که پیامبران را تصدیق کردند و از آنها حمایت کردند) و شهیدان. خداوند می فرماید خوشا به حال آنکه وارد آن شود.[4]

هم چنین در روایت دیگری از پیامبر اکرم(ص) چنین آمده است: «من سره ان یحیا حیاتى و یموت مماتى و یسکن جنتى التی واعدنى اللَّه ربى، جنات عدن ...فلیوال على بن ابى طالب علیه السلام و ذریته علیهم السلام من بعده» کسى که دوست دارد حیاتش همچون من، و مرگش نیز همانند من بوده باشد، و در بهشتى که خداوند به من وعده داده در جنات عدن ساکن شود، باید على بن ابى طالب (ع) و فرزندان بعد از او را دوست دارد.