بیست سوره
به نظر بنده حقیربر هر مسلمانی که باسواد است لازم است تعدادی از سوره های قران را در گنجینه قلب خود نگهداری کند یعنی سوره ها را از حفظ داشته باشد تا در نمازهای یومیه ونافله به قرائت انان بهره کافی از نمازهای خود داشته باشد لذا بنده حقیر بیست سوره از قران را حفظ کرده ام امیدوارم این گنجینه نور مارا از ظلمات گمراهی محفوظ نگه دارند ورتبه مارا دراخرت نیز بالاببرند انشاء الله
1-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى ﴿١﴾ الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّىٰ ﴿٢﴾ وَالَّذِي قَدَّرَ فَهَدَىٰ ﴿٣﴾ وَالَّذِي أَخْرَجَ الْمَرْعَىٰ ﴿٤﴾ فَجَعَلَهُ غُثَاءً أَحْوَىٰ ﴿٥﴾ سَنُقْرِئُكَ فَلَا تَنسَىٰ ﴿٦﴾ إِلَّا مَا
شَاءَاللَّـهُ ۚ إِنَّهُ يَعْلَمُ الْجَهْرَ وَمَا يَخْفَىٰ ﴿٧﴾ وَنُيَسِّرُكَ لِلْيُسْرَىٰ ﴿٨﴾ فَذَكِّرْ إِن نَّفَعَتِ الذِّكْرَىٰ ﴿٩﴾ سَيَذَّكَّرُ مَن يَخْشَىٰ ﴿١٠﴾ وَيَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَى ﴿١١﴾ الَّذِي يَصْلَى
النَّارَالْكُبْرَىٰ ﴿١٢﴾ ثُمَّ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَىٰ ﴿١٣﴾ قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّىٰ ﴿١٤﴾ وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّىٰ بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا ﴿١٦﴾ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ ﴿١٧﴾ إِنَّ هَـٰذَا
لَفِيالصُّحُفِ الْأُولَىٰ ﴿١٨﴾ صُحُفِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَىٰ
1-امام صادق ع هرکه سوره سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى رادر نماز فریضه یا نافله بخواندروز قیامت به اوگویند که از هر دری ازدرهای بهشت که میخواهی داخل شو2-یکی از یاران علی ع فرمود که درعقب حضرت امیرالمومنان علیه السلام بیست نماز گذاردم ان حضرت غیر از سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى سوره ای دیگر قرائت نفرمود 3-ابو حمیصه از علی (علیه السلام) نقل میکند: «بیست شب، پشت سر او نماز خواندم و او تنها این سوره را میخواند: سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی، و میفرمود: اگر میدانستید که چه چیزی در این سوره است، هرکدام از شما، هر روز، ده بار این سوره را میخواندید، و هرکس این سوره را بخواند مانند این است که صحیفههای موسی (علیه السلام) و ابراهیم (علیه السلام) را که بهجای آورد، ».(مستدرک الوسایل، ج۴، ص۲۱۷/ نورالثقلین/ البرهان)امیرالمومنین علی علیه السلام در حدیثی فرموده است: پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله وسلم سوره «اعلی» را دوست می داشت و اولین کسی که گفت: سبحان ربی الاعلی و بحمده، میکائیل بود.(3)ابن عباس از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل کرده است: بعد از قرائت سوره اعلی بگویید: «سبحان ربی الاعلی».(5) اصبغ بن نباته - از یاران مخلص امام علی (علیه السلام) - می گوید: آن زمان که امام علی (علیه السلام) به شهر کوفه آمدند، چهل روز در نماز جماعتش سوره اعلی را می خواند.منافقان گفتند: او سوره دیگری بلد نیست، اگر بلد بود آن ها را نیز در نماز می خواند. امام (علیه السلام) از سخن و نظر آنان آگاه شد. فرمود: وای بر ایشان! من از قرآن به خوبی آگاه هستم و از جزئیات تمام آیات آن مطلع ام، و آن ها را خوب می دانم.وای بر ایشان! مگر نمی دانند که در این سوره آمده است: ان هذا لفی الصحف الاولی صحف ابراهیم و موسی. سوگند به خداوند! من علوم این دو کتاب را از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) به ارث برده ام.وای بر ایشان! آیه و تعیها اذن واعیة درباره من نازل شده، و من اخبار وحی را از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) دریافت می کردم، حتی هرگاه از نزد حضرتش خارج می شدم، مردم می پرسیدند: چه خبر
ابن عمر می گوید: امام علی (علیه السلام) در نمازهایش این سوره را تلاوت می کرد و آنگاه می گفت: سبحان ربی الاعلی؛ پس از پایان نماز به او گفته شد: آیه ای اضافه کردی؟ فرمود: این آیه نبود، به ما گفته شده که در پایان سوره چنین بگوییم.زیرا نخستین کسی که این جمله را گفته است، جبرئیل بوده است، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) از جبرئیل پرسید: ثواب گفتن این جمله چیست؟گفت: هر کس این جمله را بگویید، ثواب آن برای او، از عرش، کرسی و کوه های دنیا سنگین تر است.
2-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا ﴿١﴾ وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا ﴿٢﴾ وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا ﴿٣﴾ وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَاهَا ﴿٤﴾ وَالسَّمَاءِ وَمَا بَنَاهَا ﴿٥﴾ وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا ﴿٦﴾ وَنَفْسٍ وَمَاسَوَّاهَا ﴿٧﴾ فَأَلْهَمَهَا
فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا ﴿٨﴾ قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا ﴿٩﴾ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا ﴿١٠﴾ كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا ﴿١١﴾ إِذِ انبَعَثَ أَشْقَاهَا ﴿١٢﴾ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّـهِنَاقَةَ اللَّـهِ
وَسُقْيَاهَا ﴿١٣﴾ فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُم بِذَنبِهِمْ فَسَوَّاهَا ﴿١٤﴾ وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا ﴿١٥﴾
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در فضیلت این سوره فرموده اند: هر کس سوره شمس را قرائت نمایدمانند آن است که به اندازه آنچه خورشید و ماه بر آن تابیده است صدقه داده است.(1)امام جعفر صادق علیه السلام فرموده است: هر کس سوره شمس را قرائت کند در روز قیامت تمامی اعضای بدناو و اشیای کنار او به سود او گواهی می دهند و خداوند می فرماید: شهادت شما در مورد بنده ام می پذیرم و به اوپاداش می دهم او را تا بهشت همراهی کنید تا هر آنچه که دوست دارد برگزیند نعمت های بهشتی بر او گواراباشد. (2)رسول خدا صلی الله علیه و اله و سلم به اصحاب و یارانشان سفارش می کردند تا در نمازهای مختلف سورهشمس را قرائت نمایند.(3)آثار و برکات سوره الشمس رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرموده اند: هر كس كه كم توفیق است، در قرائت سوره شمس مداومت ورزد زیرا خداوند او را به هر سو كه رو كند موفق می دارد و این كار موجب تقویت حافظه و مقبولیت و بلندی جایگاه نزد مردم می شود و منفعت های زیاد دیگری در آن نهفته است امام صادق علیه السلام نیز در این باره فرموده اند: برای كسی كه كم روزی و كم توفیق است و زیاد در كارش خسارت و زیان می بیند و در كارش حسرت و افسوس زیاد دارد پسندیده است كه بر قرائت سوره شمس مداومت ورزد زیرا موجب افزایش روزی و توفیق او می شود خورشید یا شَمس (عربی) تنها ستارهٔ سامانهٔ خورشیدی در کهکشان راه شیری است و در مرکز آن جای دارد. خورشید یک کُرهٔ کامل است که از پلاسمای داغ ساخته شدهاست و در میانهٔ آن میدان مغناطیسی برقرار است.[۹][۱۰] این ستاره که قطری نزدیک به ۱٬۳۹۲٬۰۰۰ کیلومتر دارد سرچشمهٔ اصلی نور، انرژی، گرما و زندگی بر روی زمین است. خورشید نخستین جسم در سامانهٔ خورشیدی بر پایهٔ جرم و حجم میباشد. قطر خورشید نزدیک به ۱۰۹ برابر قطر زمین و جرم آن ۳۳۰ هزار برابر جرم زمین برابر با ۲×۱۰۳۰ کیلوگرم است. این مقدار ۹۹٫۸۶٪ کل جرم سامانهٔ خورشیدی است.[۱۱]از نظر شیمیایی سه-چهارم جرم خورشید را هیدروژن و باقیماندهٔ آن را بیشتر هلیم میسازد. پس از هیدروژن و هلیم، دیگر عنصرهای سازندهٔ خورشید عبارتند از: اکسیژن، کربن، نئون و آهن هماکنون خورشید در حال سفر از میان ابر میانستارهای محلی در ناحیهٔ حباب محلی در لبهٔ بازوی شکارچی از کهکشان راه شیری است. از میان ۵۰ ستارهای که تا شعاع ۱۷ سال نوری، در همسایگی زمین قرار دارند،اگر از قطب شمالی کهکشان نگاه کنیم، خورشید به صورت ساعتگرد به گرداگرد مرکز کهکشانی راه شیری در گردش است و از آن نقطه نزدیک به ۲۴٬۰۰۰ تا ۲۶٬۰۰۰ سال نوری فاصله دارد، امید آن میرود که این گردش را ۲۲۵ تا ۲۵۰ میلیون سال دیگر به پایان برساند و دور خود را کامل کند. از آنجایی که کهکشان ما نسبت به تابش زمینهٔ کیهانی (CMB) در راستای صورت فلکی مار باریک با سرعت ۵۵۰ کیلومتر بر ثانیه در حرکت است، در نتیجه سرعت بدست آمده برای خورشید نسبت به CMB در راستای صورتهای فلکی پیاله یا شیر، ۳۷۰ کیلومتر بر ثانیه میشود.[۲۳]فاصلهٔ متوسط خورشید از زمین نزدیک به ۱۴۹٫۶ میلیون کیلومتر است (یک واحد نجومی) است البته این فاصله در هنگامههای گوناگون حرکت زمین به گرد خورشید در ماههای ژانویه تا ژوئیه فرق میکند.[۲۴] در این فاصلهٔ میانگین، برای نور ۸ دقیقه و ۱۹ ثانیه زمان برده میشود تا از خورشید تا زمین سفر کند
3-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
وَالضُّحَىٰ ﴿١﴾ وَاللَّيْلِ إِذَا سَجَىٰ ﴿٢﴾ مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ ﴿٣﴾ وَلَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْأُولَىٰ ﴿٤﴾ وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰ ﴿٥﴾ أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَآوَىٰ ﴿٦﴾ وَوَجَدَكَ
ضَالًّا فَهَدَىٰ ﴿٧﴾ وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَىٰ ﴿٨﴾ فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ ﴿٩﴾ وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ ﴿١٠﴾ وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ
﴿١١﴾ابـن عـبـاس مـى گـويد: پانزده روز گذشت ، و وحى بر پيامبر (صلى الله عليه و آله و سـلم ) نـازل نشد، مشركان گفتند: پروردگار محمد، او را رها كرده ، و دشمن داشته ، اگر راسـت مـى گـويـد مـاءمـوريـت او از سـوى خـدا اسـت ، بـايـد وحـى بـه طـور مـرتـب بر او نـازل مـى شـد، در ايـنـجـا سـوره فـوق نـازل گـشـت (و بـه سـخـنـان آنـهـا پاسخ گفت ). قـابـل تـوجـه ايـنـكـه طـبـق حـديـثـى وقـتـى ايـن سـوره نـازل شـد پـيـامـبـر (صـلى الله عـليـه و آله و سـلم ) بـه جـبـرئيـل فـرمـود: ديـر كـردى در حـالى كـه سـخـت بـه تـو مـشـتـاق بـودم ، جبرئيل گفت و انا كنت اشد اليك شوقا: من به تو مشتاق تر بودم ، ولى من بنده ماءمورم و جز به فرمان پروردگار نازل نمى شوم !در حديثى از امام باقر (عليه السلام ) از پدرش زين العابدين (عليه السلام ) از عمويش مـحـمـد بـن حـنـفـيـه از پـدرش امـيـر مـؤ مـنـان (عـليـه السـلام ) مـى خـوانـيـم : رسول الله فرمود: روز قيامت من در موقف شفاعت مى ايستم ، و آنقدر گنهكاران را شفاعت كنم كـه خـداونـد گـويـد: ارضيت يا محمد؟!: آيا راضى شدى اى محمد؟! من مى گويم : رضيت ، رضيت : راضى شدم ، راضى شدم !سـپـس امـيـر مـؤ مـنـان (عـليـه السـلام ) رو بـه جـمـعـى از اهـل كـوفـه كـرده و افـزود شـمـا مـعـتـقـديـد امـيـدبـخـش تـريـن آيـات قـرآن آيـه (قـل يـا عـبادى الذين اسرفوا على انفسهم لا تقنطوا من رحمة الله ) است (اى كسانى كه نسبت به خود زياده روى كرده ايد از رحمت خدا نوميد نشويد).گفتند: آرى ما چنين مى گوئيم .فرمود: ولى ما اهل بيت مى گوئيم اميدبخش ترين آيات قرآن آيه(و لسوف يعطيك ربك فترضى ) است در کتاب مجمع البیان ابى بن کعب از پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله وسلم) روایت کرده که فرمود: ((هر کس سوره والضحى را قرائت نماید، خداوند از او راضى و من هم شفیع او خواهم شد و علاوه بر این به تعداد هر چه یتیم و فقیر هستند ده حسنه در نامه عملش ثبت خواهد شد))مَنْ قَرَاَها کانَ مِمَّنْ یَرْضاهُ اللّهُ، وَ لِمُحَمَّد(صلى الله علیه وآله) اَنْ یَشْفَعَ لَهُ وَ لَهُ عَشْرُ حَسَنات بِعَدَدِ کُلِّ یَتِیم وَ سائِلقابل توجه این که: مطابق روایات متعددى، این سوره و سوره (سوره ا لم نشرح) یک سوره است، لذا، از این جهت که در هر رکعت نماز، بعد از «حمد» باید یک سوره کامل خوانده شود، این دو سوره را باید با هم خواند (نظیر این معنى درباره سوره هاى «فیل» و «لایلاف» نیز گفته شده است).ولى، اجماع علماء بر این است که: در قرائت نماز نمى توان به یکى از این دو قناعت نمود.
4-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ ﴿١﴾ وَوَضَعْنَا عَنكَ وِزْرَكَ ﴿٢﴾ الَّذِي أَنقَضَ ظَهْرَكَ ﴿٣﴾ وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ ﴿٤﴾ فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا ﴿٥﴾ إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا ﴿٦﴾ فَإِذَا
فَرَغْتَ فَانصَبْ ﴿٧﴾ وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَارْغَب ﴿٨﴾
در فضیلت این سوره از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم روایت است: هر کس سوره انشراح را قرائت نماید مانند کسی است که حضرت محمد صلی الله علیه وآله وسلم را دیدار کرده و اگر غمگین و ناراحت باشد خداوند ناراحتی اش را برطرف می کند.(1)امام صادق علیه السلام فرمودند: هر کس سوره انشراح را در شب و روزش زیاد قرائت کند، هیچ چیزی از اجزای بدن او و اطراف او نیست مگر اینکه در روز قیامت به سود او شهادت می دهند.(2)امام باقر علیه السلام هم فرمودند: هر کس سوره انشراح را در شب و روزش تلاوت نماید شهید از دنیا می رود و شهید برانگیخته می شود و شهید زنده می شود و او مانند کسی است که با شمشیرش در کنار رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و در راه خدا مبارزه کرده است.امام صادق ع (علیه السلام) میفرماید: هرگاه کسی سورهی «اَلَم نَشْرَحْ» را در وقت معامله و خرید و فروش بخواند کسب او برکتدار میشود.[٤] فضیلت سوره الم نشرحبنا به روایتى پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: یا على! کسى که این سوره را قرائت کند، گویا فقیران امت مرا سیر کرده است و در برابر هر آیه، در روز قیامت تنپوشى بهشتى به او مىدهند.[۳۶]در اشعاری که منسوب به امام علی (علیه السلام) است، چنین آمده است:اذا ضاقت بک الدنیا - تفکر فی الم نشرحتجد یسیرین بعد العسر - ان فکرته تفرحارتباط با سوره ضحیارتباط معنایى سوره انشراح با سوره ضحى (سوره قبل) چنان آشکار است که همه مفسران به آن اشاره کردهاند. سوره ضحى با امتنان بر رسول مکرم اسلام صلى الله علیه و آله و بیان بخشى از مواهب بزرگ الهى به آن حضرت پایان گرفته است. سوره انشراح نیز با امتنان بر رسول گرامى و بیان قسمتى دیگر از مواهب الهى به ایشان آغاز شده است.[۸]این پیوند شدید در کنار روایاتى که شیعه از اهل بیت علیهمالسلام و اهل سنت از برخى صحابه و تابعان نقل کردهاند، سبب شده است که گروهى از اهل سنت و بسیارى از عالمان شیعه به وحدت این دو سوره حکم کنند. نقل شده است که اُبىّ کعب در مصحف خود این دو سوره را با بسمله از هم جدا نکرده بود؛[۹] نیز روایت شده است که طاووس یمانی و عمر بن عبدالعزیز سورههاى انشراح و ضحى را یک سوره محسوب مىکردند و آن دو را بدون فاصله بسمله در یک رکعت از نماز واجب مىخواندند.[۱۰]گرایش مشهور مفسران و فقهاى شیعه چون شیخ صدوق،[۱۱] سید مرتضى،[۱۲] شیخ طوسى،[۱۳] علامه طبرسى،[۱۴] محقق حلى[۱۵] و... بر اساس روایات اهل بیت علیهمالسلام[۱۶] به وحدت دو سوره با حذف بسمله بین آن دو بوده است؛[۱۷] اما ابن ادریس با پذیرش وحدت دو سوره، حذف بسمله میان آن دو را به دلیل وجود آن در مصحف و تواتر مصحف نپذیرفته است.[۱۸]سپس علامه حلى با ناتمام دانستن دلالت روایات بر وحدت دو سوره و با استناد به روایاتى که بر تعدد دو سوره دلالت دارد، در وحدت دو سوره تشکیک کرده است.[۱۹] غالب علماى پس از وى، مانند شهید اول،[۲۰] شهید ثانى،[۲۱] محقق کرکى[۲۲] و محقق عاملى[۲۳] نیز نظریه او را تأیید و دلالت روایات بر وحدت دو سوره را رد کردند. صاحب جواهر نیز اگر چه نظر صریحى در این مسئله نمىدهد، ولى در دلایل قائلان به وحدت مناقشه مىکند.[۲۴ آفرینش برمدار عشق بود مصطفی آیینه دار عشق بود میم او شد مرکز پرگار عشق در تجلی بر سر بازار عشقتا قلم بر حلقه ی صادش رسید شد الم نشرح لک صدرک پدید طا طریق عشق بازی را نوشت فا فروغ سرفرازی را نوشت یا یقین عشق بازان رانگاشت خلق عالم بیش از این یارا نداشت دست حق تا خشت آدم رانهاد برزبانش نام خاتم رانهادنام احمد نام جمله انبیاست چون که صد آمد نود هم پیش ماست از مناره پنچ نوبت پرخروش نام احمد با علی آمد به گوش روز وشب گویم به آوای جلی اکفیانی یا محمد یا علی
5-بِّسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ ﴿١﴾ وَطُورِ سِينِينَ ﴿٢﴾ وَهَـٰذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ ﴿٣﴾ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ ﴿٤﴾ ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ﴿٥﴾ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ
فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ ﴿٦﴾ فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ ﴿٧﴾ أَلَيْسَ اللَّـهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ ﴿٨﴾
رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند: هر کس سوره تین را قرائت نماید خداوند در دنیا دو خصلت به او عطا می کند یکی عافیت و دیگری یقین و پس از مرگ به تعداد کسانی که این سوره را قرائت کرده اند ثواب روزه یک روز را به وی خواد داد.(1)امام صادق علیه السلام می فرمایند: هر کس سوره تین را در نمازهای واجب یا مستحب خود بخواند به اندازه ای از نعمت ها و بهره های بهشتی به او داده خواهد شد تا راضی شود.(2)امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرموده اند: وقتی سوره تین را قرائت کردید در پایان سوره بگویید: «و نحن علی ذلک من الشاهدین».(3)رسول خدا صلی الله علیه و اله وسلم می فرماید: هر کس سوره تین را قرائت نماید خداوند اجر بی شماری به عطا می کند و مانند این است که رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم را زیارت کرده است و اگرغمگین باشد خداوند برای او گشایش ایجاد می کند... (4)هم چنین ایشان فرموده اند: هر کس دو رکعت نماز را شب سیزدهم شعبان بگذارد و بعد از سوره حمد سوره تین را در هر رکعت بخواند مانند آن است که دویست بنده از فرزندان حضرت اسماعیل را آزاد کرده است و خداوند گناهانش را به گونه ای می بخشد مانند روزی که از مادر زاده شده و خداوند امان نامه نجات از آتش جهنم را به او خواهد داد.(5)آثار و برکات سورهامام صادق علیه السلام فرموده است:هر گاه سوره تین نوشته شود یا بر غذایی خوانده شود خداوند آنچه زیان می رساند را از او بر می گرداند و به قدرت الهی مایه شفاست. (6)
6-بِّسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ﴿١﴾ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ ﴿٢﴾ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ ﴿٣﴾ تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ ﴿٤﴾ سَلَامٌ هِيَ
حَتَّىٰ مَطْلَعِ الْفَجْرِ ﴿٥﴾
فضیلت و خواص سوره قدر از امام باقر علیه السلام روایت شده است: هر کس سوره انا انزلناه... را با صدای بلند بخواند مانند آن است که شمشیر خود را در راه خداوند عزو جل کشیده است(جنگ می کند). و هر کس این سوره را آهسته قرائت نماید مانند آن است که در راه خدا در خون خود آغشته شده است. و هر کس این سوره را ده بار بخواند خداوند گناهان او را می زداید و محو می کند. (1)«امام صادق علیه السلام می فرمایند: هر کس این سوره را در هر نماز واجب بخواند او را صدا زننده ای از جانب خداوند صدا می زند که: «ای بنده خدا! بخشید خداوند بر تو گناهان گذشته را، پس از سر بگیر عمل خود را.از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل شده است: هر که این سوره را بخواند به او از ثواب کسی که ماه رمضان را روزه گرفته است و شب قدر را شب زنده داری کرده است داده می شود.از حضرت رضا علیه السلامنقل شده است: هر که نزد قبر برادر مؤمن خود از هر جانب که بگذارد دست خود را، هفت بار انا انزلناه فی ... را بخواند از ترس ئ بیم بزرگ و ترس روز قیامت در امان خواهد بود.امیرمؤمنان علیه السلام می فرمایند: هر کس قرادت کند سوره «قل هوالله...» را و «انا انزلناه...» را پیش از آنکه خورشید طلوع کند رو نمی آورد و نمی رسد او را در آنروزگناهی، گرچه ابلیس و شیطان تلاش نماید.» (2)امام کاظم علیه السلام درباره قرائت این سوره در روز جمعه می فرماید: برای خداوند در روز جمعه هزار نفحه رحمت است که هر بنده ای به اندازهای از این رحمت عطا می کند و هر کس این سوره را بعد از ظهر جمعه صد بار قرائت نماید خداوند همه آن هزار نفحه رحمت را به او خواهد داد.(3)امام صادق علیه السلام فرمودند: نوری که پیشاپیش مؤمنان در روز قیامت است نور سوره قدر است.(4)امیرالمؤمنین در کلامی زیبا فضایل این سوره را اینگونه تشریح کرده اند: هر چیز میوه ای دارد و میوه قرآن سوره قدر است، هر چیز گنجی دارد و گنج قرآن سوره قدر است، هر چیز یاریگری دارد و یاری گر ضعیفان سوره قدر است، و هرچیزراه آسانی دارد و راه آسان برای درماندگان سوره قدر استو هر چیز عصمتی دارد و عصمت مؤمنان سوره قدر است و هر چیز هدایتی دارد و هدایت صالحان سوره قدر است، هر چیز سروری دارد و سرور قرآن سوره قدر است. هر چیز زینتی دارد و زینت قران سوره قدر است، هر چیز خیمه ای دارد و خیمه متعبّدان سوره قدر است و هر چیز بشارتی دارد و بشارت مردم سوره قدر است و برای هر چیز حجتی است و حجت بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم سوره قدر است پس به آن ایمان بیاورید.
7-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنفَكِّينَ حَتَّىٰ تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ ﴿١﴾ رَسُولٌ مِّنَ اللَّـهِ يَتْلُو صُحُفًا مُّطَهَّرَةً ﴿٢﴾ فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ ﴿٣﴾ وَمَا تَفَرَّقَ الَّذِينَ
أُوتُواالْكِتَابَ إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ ﴿٤﴾ وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّـهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ ۚ وَذَٰلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ﴿٥﴾ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ
أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ أُولَـٰئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ ﴿٦﴾ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَـٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ ﴿٧﴾جَزَاؤُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ
عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۖ رَّضِيَ اللَّـهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ ﴿٨﴾
فضیلت و خواص سوره بینه نود و هشتمین سوره قرآن است که مدنی و 8 آیه دارد وبه نام های «البریة، لم یکن» (1) نیز شهرت دارد.در فضیلت این سوره از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم روایت شده است: هر که سوره بینه را قرائت کند از مشرکان به دور است و جزو پیروان دین محمد صلی الله علیه و آله وسلم بوده و خداوند او را به مومن محشور کرده و به آسانی از او حسابرسی می کند.(2)از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل شده است: وقتی خداوند قرائت این سوره را می شنود می گوید به بنده من بشارت دهید به عزت و جلا لم سوگند چنان بهشت را برای تو فراهم می کنم که راضی شوی.
8-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا ﴿١﴾ وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا ﴿٢﴾ وَقَالَ الْإِنسَانُ مَا لَهَا ﴿٣﴾ يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا ﴿٤﴾ بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَىٰ لَهَا ﴿٥﴾ يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا
لِّيُرَوْاأَعْمَالَهُمْ ﴿٦﴾ فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ ﴿٧﴾ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ
﴿٨﴾فضیلت وخواص سوره زلزال در فضیلت این سوره از امام صادق علیه السلام روایت است: از قرائت سوره زلزال خسته نشوید زیرا هر کس در نمازهای مستحب خود این سوره را بخواند آزار زلزله ای بر او نخواهد رسید و بوسیله زلزله، صاعقه یا آفتی از آفات دنیایی، نخواهد مرد و وقتی وفات کرد دستور می دهند او را هم به بهشت برند و خداوند می فرماید: ای بنده من در هر جای بهشت که دوست داشتی جای گیر.(1)امام رضا علیه السلام از قول رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم می فرمایند: قرائت این سوره برابر یک چهارم قرآن و چهار بار قرائت ان را معادل یک ختم قرآن دانسته اند.(2)از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم نقل شده است: هر کس در شب جمعه دو رکعت نماز گزارد و در هر رکعت بعد از حمد پانزده بار سوره زلزال را قرائت نماید خداوند او را از عذاب قبر و از سختی های هولناک قیامت ایمن می دارد.(3)نبی اکرم صلی الله علیه و اله وسلم مردی از یارانش را خطاب قرار داد و فرمود: آیا ازدواج کرده ای؟ گفت: نه زیرا چیزی ندارم که ازدواج کنم فرمودند: آیا سوره قل هو الله احد را می دانی؟ گفت: آری حضرتش فرمودند: این سوره یک چهارم قرآن است سپس فرمودند:آیا سوره قل یا ایها الکافرون را می دانی؟- آریفرمودند: این سوره یک چهارم قرآن است. سپس فرمودند:- آیا سوره اذا زلزلت را می دانی؟- آریحضرت فرمودند: این سوره یک چهارم قرآن است.در ادامه عرض کردند: ازدواج کن، ازدواج کن، ازدواج کن [این سور را مهر زوجه ات قرار ده
9-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
وَالْعَادِيَاتِ ضَبْحًا ﴿١﴾ فَالْمُورِيَاتِ قَدْحًا ﴿٢﴾ فَالْمُغِيرَاتِ صُبْحًا ﴿٣﴾ فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا ﴿٤﴾ فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا ﴿٥﴾ إِنَّ الْإِنسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ ﴿٦﴾ وَإِنَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ
لَشَهِيدٌ ﴿٧﴾ وَإِنَّهُلِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ ﴿٨﴾ أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِ ﴿٩﴾وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِ ﴿١٠﴾ إِنَّ رَبَّهُم بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّخَبِيرٌ ﴿١١﴾
فضیلت و خواص سوره عادیات از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم روایت شده است: هر کس سوره عادیات را قرائت نماید اجر و پاداشی ده برابر کسانی که در اییام حج در مزدلفه بیتوته کرده اند نصیب او خواهد شد.(1)هم چنین فرموده اند: هر کس سوره عادیات را بخواند و همواره بر قرائت آن مداومت ورزد در روز قیامت با امیرالمؤمنین علیه السلام محشور می گردد و از دوستان و همراهان او خواهد بود.(2)ایشان در کلامی دیگر فرموده اند: ثواب قرائت سوره عادیات، برابر ثواب قرائت نصف قران است.(3)در فضیلت این سوره همین بس که در شأن امیرالمؤمنین علی علیه السلام نازل شده است و خداوند در آن به پیروزی ایشان در جنگ خبر داده بود.(4)امام صادق علیه السلام در زیارت امیرالمومنین می فرمایند: «السلام علیک یا من نزلت فی فضله سوره العادیات».(5)
10-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
الْقَارِعَةُ ﴿١﴾ مَا الْقَارِعَةُ ﴿٢﴾ وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْقَارِعَةُ ﴿٣﴾ يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوثِ ﴿٤﴾ وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنفُوشِ ﴿٥﴾ فَأَمَّا مَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ ﴿٦﴾ فَهُوَ
فِيعِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ ﴿٧﴾ وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ ﴿٨﴾ فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ ﴿٩﴾ وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ ﴿١٠﴾ نَارٌ حَامِيَةٌ ﴿١١﴾
فضیلت و خواص سوره قارعه محتوای این سوره درباره قیامت و سختی های ان است و از سوره هایی است که رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: مرا پیر کرده است.(1) از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل شده است: هر کس که این سوره را قرائت نماید در روز قیامت ترازوی حسنات او سنگین می شود.
11-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ ﴿١﴾ حَتَّىٰ زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ ﴿٢﴾ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿٣﴾ ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿٤﴾ كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ ﴿٥﴾ لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ ﴿٦﴾ ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا
عَيْنَ الْيَقِينِ ﴿٧﴾ ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ
﴿٨﴾فضیلت و خواص سوره تکاثریکصد و دومین سوره قرآن کریم است که مکی و 8 آیه دارد.در فضیلت این سوره به نقل از امیرالمؤمنین علیه السلام آمده است که این سوره درباره حقانیت عذاب قبر نازل شده است. (1)رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرموده اند: قرائت این سوره برابر با 1000 آیه قرآن می باشد.(2)هم چنین فرموده اند:هر کس سوره تکاثر را قرائت نماید در ملکوت ادا کننده شکر، خوانده می شود.(3)امام صادق علیه السلام فرمودند: هر کس سوره تکاثر را در نمازهای واجب یا مستحب خود بخواند خداوند برای او اجر و ثواب صد شهید را بنویسد و هر که ان را در نماز مستحبی بخواند برای او ثواب 50 شهید نوشته می شود و در نماز واجبش چهل صف از فرشتگان به همراه او نماز می گزارند.(4)از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم نقل شدهک هر که سوره تکاثر را قرائت نماید خداوند درباره نعمت هایی که در دنیا به او داده است از او حسابرسی نکند وهر که هنگام باریدن باران آن را بخواند و وقتی آن را به پایان برد خداوند گناهانش را می آمرزد.(5)در روایت آمده هر کس هنگام نماز عصر این سوره را بخواند تا غروب روز بعد در امان خواهد بود.(6)هم چنین رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله وسلم فرموده اند: هر کس سوره تکاثر را در هنگام خواب با نیت صادق قرائت نماید 70 هزار حسنه به او داده می شود و 70 هزار گناه از او پاک می شود و 70 هزار درجه به او عطا می شود. قرائت کننده این سوره می تواند از خانواده ، همسایه و دوستانش شفاعت کند و خداوند سختی های برخورد با فرشتگان نکیر و منکر را برای او هموار می سازد.
12-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
وَالْعَصْرِ ﴿١﴾ إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ ﴿٢﴾ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ
﴿٣﴾ فضیلت و خواص سوره عصــــرالعصر یکصدو سومین سوره قرآن کریم است که مکی و دارای 3 آیه است.از منابع اهل سنت نقل شده است که این سوره در فضیلت امیرالمومنین علی علیه السلام است.(1) این سوره در میان یاران رسول خدا صلی الله علیه و اله و سلم به قدری مهم و ارزشمند بود که هر گاه یکدیگر را دیدار می کردند تا سوره عصر را برای هم نمی خواندند از هم جدا نمی شدند.(2)امام صادق علیه السلام در تفسیر این سوره فرمودند: «الا الذین امنوا» یعنی کسانی که به ولایت امیرالمومنین علی علیه السلام ایمان آورده اند.(3)هم چنین در فضیلت این سوره فرمودند: هر کس سوره عصر را در نمازهای مستحبی قرائت کند، خداوند در روز قیامت چهره اش را نورانی و خندان و چشمش را روشن کرده تااو را وارد بهشت نماید.(4)از رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم نقل شده است: هر کس این سوره را قرائت نماید عاقبت کار او به صبر و شکیبایی ختم خواهد شد و در روز قیامت همراه با یاران حق محشور خواهد شد. یا من نزلت فی فضله سوره العادیات».
13-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ ﴿١﴾ فَذَٰلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ ﴿٢﴾ وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْكِينِ ﴿٣﴾ فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ ﴿٤﴾ الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ ﴿٥﴾ الَّذِينَ
هُمْيُرَاءُونَ ﴿٦﴾ وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ ﴿٧﴾
از امام باقر علیه السلام نیز روایت شده است: هر کس سوره ماعون را در نمازهای واجب و مستحب خود بخواند جزو کسانی است که خداوند نماز و روزه اش را پذیرفته است و او را درباره آنچه در زندگی دنیا انجام داده است محاسبه نمی کند. 14-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِإِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ ﴿١﴾ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ ﴿٢﴾ إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ ﴿٣﴾ مفسران قرآن کریم گفته اند: این سوره در شأن و منزلت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها نازل شده است.(1) روزی پیامبر صلی الله علیه واله وسلم را دیدند که در حال تبسم بود پرسیدند: ای رسول خدا چه چیزی موجب خنده شما شده است؟ فرمود: سوره ای بر من نازل شده است و بعد سوره کوث را قرائت نمودند و گفتند: آیا می دانید کوثر چیست؟ گفتند خدا و رسولش آگاهترند. پیامبر فرمود: کوثر نهری در بهشت است که خداوند با ان مرا به خیر کثیری وعده داده است و آن حوض من است که امتم در کنار آن بر من وارد می شوند.(2)در فضیلت این سوره از رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله وسلم روایت شده است : هر کس سوره کوثر را تلاوت نماید خداوند از آب نهرهای بهشت به او می نوشاند و اجر و پاداش او به اندازه تمامی قربانی های روز عید قربان است. (از امام صادق علیه السلام نیز نقل شده است: هر کس در نمازهای واجب یا مستحب خود سوره کوثر را قرائت نماید خداوند از آب حوض کوثر به او بنوشاند و کنار درخت طوبی همجوار رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم خواهد شد
15-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ﴿١﴾ لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ ﴿٢﴾ وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ ﴿٣﴾ وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ ﴿٤﴾ وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ ﴿٥﴾ لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ ﴿٦﴾
از رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلّم نقل شده است که شخصی به ایشان گفت: به من چیزی بیاموز که هنگام خواب بگویم. حضرت فرمودند: هر گاه بخواهی بخوابی سوره کافرون را بخوان و بخواب که آن مایه ایمنی از شرک است. روایات امام صادق در فضلیت سوره[ویرایش]سوره «کافرون» چنان فضیلتی دارد که قرائت آن در زمانها و مکانها و حالتهای مختلف سفارش شده است. معاویة بن عمار میگوید: امام صادق علیهالسّلام به من فرمود: «سوره کافرون را در نمازهای واجب و غیر آن قرائت کن».[۱]اهل بیت علیهمالسّلام در نمازهای روزانه خود سوره کافرون را قرائت میکردند و به قرائت آن در نمازهای روزانه سفارش میکردند. از امام صادق علیهالسّلام نقل شده است که فرمود: «در دو رکعت نماز صبح، هر سورهای را که دوست داری بخوان. ولی من دوست دارم سوره اخلاص و کافرون را بخوانم».از آن حضرت همچنین روایت شده است که ثواب تلاوت این سوره برابر با تلاوت یک چهارم قرآن است. هر کس سوره کافرون و اخلاص را در نمازهای واجب خود بخواند خداوند او و پدر و مادر و فرزندانش را میآمردزد و اگر از اشقیا باشد نامش در فهرست سعادتمندان قرار میگیرد و خداوند او را خوشبخت زنده میدارد و شهید میمیراند و شهید محشور میکند. و هر کس در هنگام خواب سوره کافرون و اخلاص را بخواند خداوند برای او امان نامه از شرک مینویسد
16-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّـهِ وَالْفَتْحُ ﴿١﴾ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّـهِ أَفْوَاجًا ﴿٢﴾ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ ۚ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا
پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله وسلم فرموده اند: هر كس سوره فتح را قرائت كند، مانند كسی است كه همراه پیامبر در فتح حضور داشته است و در روایت دیگری آمده است: فضیلت قاری سوره مانند آن است كه با پیامبر در فتح مكه حضور داشته است و در روایت دیگری آمده است: فضیلت قاری سوره مانند آن است كه با پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله در بیعت شجره بیعت كرده باشد. 1ایشان هنگام نزول این سوره به یارانشان فرمودند: سوره ای بر من نازل شد كه نزد من محبوب تر و دوست داشتنی تر از همه آن چیزهایی است كه خورشید بر آن تابیده است. 2امام صادق علیه السلام فرموده است: مال ها و زنان و فرزندانتان را با قرائت سوره فتح از تلف و گزند و آسیب حفظ كنید زیرا هر كس بر قرائت آن مداومت ورزد روز قیامت منادی ندا می دهد تا همه آفریدگانی بشنوند كه تو از بندگان خالص من هستی و می فرماید: او را به بندگان شایسته و صالح من ملحق كنید و او را به بهشت نعمت های من وارد سازید و از شراب سر به مهر به او بنوشانید كه با طعم كافور است. 3از ایشان همچنین آمده است: هر كس در شب اول ماه رمضان سوره فتح را قرائت نماید تا سال آینده همین روز در حفظ و حراست الهی خواهد بود.
17-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
قُلْ هُوَ اللَّـهُ أَحَدٌ ﴿١﴾ اللَّـهُ الصَّمَدُ ﴿٢﴾ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ﴿٣﴾ وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ ﴿٤﴾
فضائل سوره اخلاص ازدیدگاه اهل سنت
سوره ي اخلاص بصورت زير در قرآن آمده است:« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ * وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ»يعني: بگو: خداوند، يکتا و يگانه است؛ خداوندى است که همه نيازمندان قصد او مىکنند؛ (هرگز) نزاد، و زاده نشد، و براى او هيچگاه شبيه و مانندى نبوده است!به آن سوره ي اخلاص گويند؛ زيرا اين سوره از يكسو درباره توحيد خالص خداي عزوجل سخن ميگويد و از سوي ديگر بنده را از شرك يا از آتش جهنم خلاص ميسازد.در بيان فضيلت اين سوره كريمه، احاديث بسياري وارد شده است از آن جمله مضمون اين حديث شريف است كه سوره «اخلاص» در ثواب قرائت خود معادل ثلث (يك سوم) قرآن كريم ميباشد:از ابو سعيد خدري رضي الله عنه روايت است که گفت: أَنَّ رَجُلاً سَمِعَ رَجُلاً يَقْرَأُ: «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» يُرَدِّدُهَا. فَلَمَّا أَصْبَحَ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلي الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ، وَكَأَنَّ الرَّجُلَ يَتَقَالُّهَا، فَقََالَ رَسُولُ اللَّهِ صلي الله عليه وسلم: «وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَتَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ». (بخارى:5014)يعني: مردي شنيد كه شخصي، سوره اخلاص را ميخواند و تكرار ميكند. او كه گويا آن را كار كم اهميتي ميدانست، هنگام صبح، نزد رسول الله صلي الله عليه وسلم آمد و آن را بازگو كرد. آنحضرت صلي الله عليه وسلم فرمود: «سوگند به ذاتي كه جانم در دست اوست، همانا سورة اخلاص، برابر با يك سوم قرآن است».همچنين ابوسعيد خدري رضي الله عنه ميگويد: قَالَ النَّبِيُّ صلي الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ: «أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ فِي لَيْلَةٍ»؟ فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ، وَقَالُوا: أَيُّنَا يُطِيقُ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَقَالَ: «اللَّهُ الْوَاحِدُ الصَّمَدُ ثُلُثُ الْقُرْآنِ». (بخارى:5015)نبي اكرم صلي الله عليه وسلم به يارانش فرمود: «آيا كسي از شما ميتواند يك سوم قرآن را در يك شب، تلاوت كند»؟ اين كار براي آنها دشوار به نظر رسيد. لذا پرسيدند: اي رسول خدا! چه كسي از ما توانايي چنين كاري را دارد؟ فرمود: «سورة اخلاص، برابر با يكسوم قرآن است».فضیلت و خواص سوره توحید امام باقر علیه السلام فرموده اند: سوره توحید برابر با یک سوم قران است. (2)امام رضا علیه السلام نیز فرمودند: هر کس سوره توحید را بخواند و به ان ایمان داشته باشد توحید را شناخته است.(3)رسول خدا صلی الله علیه و اله وسلم فرموده اند این سوره را زیاد بخوانید زیرا این سوره نور قرآن است. (4)هم چنین از ایشان نقل شده است: هر کس سوره توحید را قرائت نماید با خواندن آیه اول، خداوند هزار نگاه به او می کند و با خواندن آیه دوم، خداوند هزار دعای او را مستجاب می کند و با آیه سوم هزار خواسته اش را به او می دهد و با آیه چهارم، هزار حاجت از حاجت های دنیا و آخرتش را روا می کند.(5)امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمودند: هر کس سوره توحید و قدر را در روز یا شبش 100بار قرائت نماید خداوند پس از مرگش نوری در قبر او قرار می دهد و نوری در پیش و پس او قرار گرفته و او را تا بهشت همراهی می کند.(6)امام صادق علیه السلام فرمودند: هر کس سه روز بر او بگذرد وسوره توحید را نخواند خوار شده و بند ایمان از او برداشته می شود و اگر در آن حال بمیرد در حال کفر مرده است.
فضائل و خواص
پیامبر گرامی اسلام(ص) میفرماید: کسی که این سوره را بخواند و بدان توجّه کند خداوند وی را دوست میدارد و کسی که خدا او را دوست بدارد، اهل سعادت و نجات خواهد بود.[٣]
و هر کس آن را به جهت تعظیم و بزرگداشت تلاوت کند خداوند او را از عذاب دوزخ ایمن مینماید.[٤]
و نیز فرمود: هر کس آن را در قبرستان یازده مرتبه بخواند و ثوابش را هدیهی اموات نماید به تعداد آن اموات به او ثواب و پاداش داده میشود، و این سورهی مبارکه خود حرز و ایمنی از هرگونه آفت و خطر میباشد.[٥]
همچنین در حدیثی از حضرتش آمده است: هر کس این سوره را قرائت کند چنان است که یکسوم قرآن را خوانده و به عدد هر یک از کسانی که به خدا و ملائکه و کتابها و رسولان او و روز معاد ایمان آوردهاند، برایش حسنه نوشته میشود.[٦]
و کسی که سه مرتبه آن را بخواند مانند کسی است که یک ختم قرآن کرده باشد.[٧]
و نیز میفرماید: آن کس که این سوره را بخواند رحمت خداوند وی را احاطه میکند و خدای تعالی با رحمت بر او نظر مینماید و هر گونه خواستهای که دارد، خداوند متعال وی را ارزانی میدارد.[٨]
و حضرت امام باقر(ع) از رسول اکرم(ص) نقل میکند که به امیرالؤمنین(ع) فرمود: یا علی! تو نمونهی سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» هستی، هر کس آن را یک بار بخواند یکسوم قرآن را خوانده و اگر دوبار بخواند دوسوم قرآن و اگر سهبار بخواند تمامی قرآن را ختم کرده، و نیز هر کس تو را تنها قلباً دوست بدارد ثواب (اعمال) یکسوم امّت را دارد و اگر قلباً تو را دوست بدارد و با زبان تو را یاری کند ثواب دوسوم و اگر قلباً تو را دوست بدارد و با زبان یاری نماید و با جوارح و اسلحه تو را نصرت دهد ثواب تمامی این امّت را خواهد داشت.[٩]
و در حدیثی مولی امیرالمؤمنین(ع) میفرماید: هر کس بعد از نماز صبح یازده مرتبه سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را بخواند در آن روز گناه نمیکند و شیطان را ذلیل و منکوب خواهد نمود.[١٠]
و از حضرت ختمی نبوّت(ص) روایت است: هرگاه یکی از شما وارد خانه شدید اگر داخل خانه کسی بود بر خانوادهی خود سلام کنید و بگوئید: «السَّلامُ عَلَیکُم» و اگر کسی نبود بگوئید: «اَلسَّلامُ عَلَینا مِنْ رَبِّنا» آنگاه سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را بخوانید که باعث نفی فقر و فراخی معیشت میگردد.[١١]
و در «عُدّۀُالدّاعی» است که امام صادق(ع) میفرماید: کسی که یک شبانهروز بر او بگذرد و نمازهای پنجگانه را بخواند و در آن «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را نخواند به او گفته میشود: ای بندهی خدا، تو از نمازگزاران نیستی![١٢]
و نیز میفرماید: کسی که به خدا و روز قیامت ایمان دارد خواندن سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را بعد از هر نماز ترک نمیکند چرا که هر کس آن را بخواند خداوند خیر دنیا و آخرت را برایش جمع مینماید و خود و پدر و مادر و فرزندانشان را میآمرزد.[١٣]
و حضرت امیرالمؤمنین(ع) در یک روایتی میفرماید: هر کس دوست دارد همانند طلای ناب و خالص از هر گونه آلودگی پاکیزه از گناهان و بدون هیچگونه مظالم عباد از دنیا برود، بعد از نمازهای پنجگانه یومیّه سورهی مبارکهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را دوازده مرتبه بخواند سپس دستها را به دعا بردارد و بگوید:
«اَللّهُمَّ اِنِّی اَسْألُکَ بِاسْمِکَ المَکْنُونِ المَخْزُونِ الطّاهِرِ الطُّهرِ المُبارَکِ وَ اَسْألُکَ بِاسْمِکَ العَظِیمِ وَ سُلطانِکَ القَدِیمِ أنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ یَا واهِبَ العَطایا، یَا مُطلِقَ الاُسَاری، یا فَکّاکَ الرِّقابِ مِنَ النَّارِ اَسْألُکَ أنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أنْ تُعْتِقَ رَقَبَتِی مِنَ النَّارِ وَ أنْ تُخْرِجَنِی مِنَ الدُّنیا آمِناً وَ أنْ تُدْخِلَنِی الجَنّۀَ سَالِماً وَ أنْ تَجْعَلَ دُعائِی اَوَّلَهُ فَلاحاً وَ اَوْسَطَهُ نَجاحاً وَ آخِرَهُ صَلاحاً اِنَّکَ أنْتَ عَلَّامُ الغُیُوبِ».[١٤]
و امام ششم(ع) میفرماید: زمانی که رسول خدا(ص) بر جنازهی سعد بن معاذ نماز گزارد، فرمود: نود هزار فرشته که در میان آنها جبرئیل نیز بود بر جنازهی او نماز گزاردند، من از جبرئیل پرسیدم: او به خاطر کدام عمل، مستحقّ نماز گزاردن شما شد؟ گفت: به خاطر تلاوت «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» در حال نشستن و ایستادن و پیاده و رفت و آمد و در همهی حالات.[١٥]
و در خبر است : کسی که در دو رکعت نخستین نماز شب در هر رکعت بعد از حمد سی مرتبه «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را بخواند هیچ گناهی بر او باقی نمیماند.[١٦]
و در حدیثی حضرت امام صادق(ع) میفرماید: هر کس سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را یک مرتبه قرائت کند مانند کسی است که یکسوم قرآن و یکسوم تورات و یکسوم انجیل و یک سوم زبور را خوانده باشد.[١٧]
و در خبر دیگری میفرماید: کسی که یک هفته بر او بگذرد و در آن «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را نخواند و بمیرد بر دین و مسلک ابولهب خواهد بود![١٨]
و نیز در «عُدّۀالدّاعی» از حضرتش روایت میکند: کسی که این سورهی مبارکه را در حین خروج از منزل ده مرتبه بخواند در حفظ و حراست خداوند متعال خواهد بود تا زمانی که به منزل مراجعت نماید.[١٩]
و حضرت امام باقر(ع) در روایتی میفرماید: کسی که در نماز وِتر خود «مُعَوّذَتَین» و «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را بخواند به او خطاب میشود: ای بندهی خدا، مژده باد تو را که خدا نماز وترت را قبول کرد.[٢٠]
و از حضرت امام کاظم(ع) مروی است: کسی که میخواهد نزد زمامدار سرکش و ستمگر برود و از او خوف و هراسی داشته باشد سورهی مبارکهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را در پیشرو و پشتسر و طرفراست و طرفچپ بخواند حقتعالی شرّ آن حاکم را از او دفع و خیر وی را نصیبش میفرماید.[٢١]
و حضرت امام صادق(ع) در روایتی میفرماید: با خواندن «بِسماللّه» و نیز با خواندن سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» به طرف راست و چپ و پیشرو و پشتسر و بالای سر و زیر قدمهایت خود را از شرّ مردم حفظ کن، و هرگاه خواستی بر حاکم یا ظالمی وارد شوی و حاجتی داری هنگامی که او را دیدی سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را سه مرتبه بخوان و در هر مرتبه یک انگشت از دست چپ را گره کن و تا زمانی که از نزد او بیرون نرفتی آنها را باز مکن (که خواستهی تو انشاءالله برآورده میگردد).[٢٢]
و از حضرت امیرالمؤمنین(ع) منقول است: کسی که «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را هنگامی که به خوابگاه خود میرود سه مرتبه قرائت کند حقتعالی بر او پنجاه هزار فرشته موکّل میفرماید که وی را در آن شب حراست و پاسداری نمایند.[٢٣]
و رسول خدا(ص) میفرماید: کسی که در وقت غذا خوردن فراموش کرده باشد «بِسمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» بگوید، پس از اتمام عذا سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را بخواند.[٢٤]
همچنین فرمود: کسی که در بیماری موت سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را بخواند از فشار قبر و عذاب قبر ایمن خواهد بود و فرشتگان در روز قیامت وی را بر دستهای خود حمل کرده و از صراط عبور نموده وارد بهشت مینمایند.[٢٥]
و نیز حضرتش در یک حدیث طولانی میفرماید: من خوف داشتم که عذاب الهی در شب یا روز (بر این امّت) فرود خواهد آمد تا این که جبرئیل نازل شد و سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را آورد، آنجا یقین کردم که خداوند امّت مرا بعد از نزول این سوره عذاب نخواهد کرد... خوشا به حال کسی که آن را تلاوت نماید... تلاوت این سوره باعث نجات از جهنّم است و کسی که آن را بخواند هزار هزار فرشته گواهان او خواهند بود... تا آخر حدیث که طولانی است و بسیار پر محتوا. هر که خواهان است بدان مراجعه نماید.[٢٦]
همچنین پیامبر گرامی(ص) در حدیثی میفرمایند: هر کس سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را هر روز دویست مرتبه بخواند خداوند به او یک هزار و پانصد حسنه پاداش میدهد و گناهان پنجاه سالهی او را ـ به جز حقالنّاس ـ میآمرزد.[٢٧]
و در خبری دیگر حضرتش میفرماید: کسی که بعد از نماز جمعه سورههای «توحید» و «فلق» و «ناس» را هفت مرتبه بخواند، خداوند او را از بدیها و ناگواریهای آن هفته تا جمعهی دیگر محفوظ میدارد.[٢٨]
و در یک خبر آمده است که رسول خدا(ص) هر شب که به رختخواب میرفت، دستهای خود را میگشود و در آن میدمید آنگاه سورههای «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ»، «قُلْ أعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ» و «قُلْ أعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ» را میخواند و سپس دستهای خود را بر سروصورت و تا آنجائی که دست به اعضای بدن میرسید بر آن میکشید و این عمل را سه مرتبه تکرار میفرمود.[٢٩]
و نیز از حضرتش مروی است: هر کس بعد از نماز جمعه سورههای «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» و «معوّذتین» را هفت مرتبه بخواند تا جمعهی دیگر به یاری حقتعالی از هرگونه حادثه و ناگواری در امان خواهد بود.[٣٠]
و در «زادالمتّقین» است جهت گرفتن حاجت، مدّت هفت روز بعد از نماز صبح پیش از آن که با کسی سخن بگوید هر روز صد مرتبه سورهی توحید را با خضوع و خشوع بخواند حاجتش به یاری حق برآورده میگردد.[٣١]
و حضرت امام صادق(ع) میفرماید: چنانچه زندانی آن را هزار بار بخواند بر او گشایش مییابد و هر کس در هر کار سخت و مشقّتبار این سورهی مبارکه را هزار بار بخواند از آن رهائی خواهد یافت.[٣٢]
همچنین کسی که آن را هزار بار تلاوت نماید نمیمیرد تا جایگاه خود را در بهشت ببیند.[٣٣]
و هر کس آن را در تعقیب هر نماز واجب قرائت کند خداوند خیر دنیا و آخرت را به او عطا میفرماید و او والدین و فرزندان ایشان را میآمرزد.[٣٤]
همچنین از حضرتش مروی است: هر کس در وقت خواب یازده مرتبه سورهی توحید را بخواند، خانهی او و خانههای اطراف او در امن و امان خواهند بود.[٣٥]
و از رسول خدا(ص) روایت است: کسی که در عمرش ده هزار بار با نیّت پاک در ماه رجب سورهی «قُلْ هُوَ اللَّهُ أحَدٌ» را بخواند روز قیامت بیاید در حالی که از گناهانش بیرون شده همانند روزی که از مادر زاده شده است و هفتاد مَلَک به پیشواز وی میآیند و او را به بهشت مژدگانی میدهند.[٣٦]
و سیّد بن طاووس نقل کرده: هر کس در روز جمعهی ماه رجب صد بار سورهی توحید را بخواند برایش در قیامت نوری خواهد بود که او را تا بهشت شتابان رهنمون میگردد.[٣٧]
و دربارهی اثر «چهار قُل»، حضرت امام حسن عسکری(ع) میفرماید: جهت دفع کلّیهی دشمنان و برآورده شدن حاجات بعد از نماز صبح بلافاصله و پیش از تکلّم با کسی سورههای «کافرون»، «توحید» و «معوّذتین» قرائت کند و بعد از آن بگوید: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ یا مالِکَ الرِّقابِ وَ یا هازِمَ الاَحزابِ وَ یا مُفَتِّحَ الاَبْوابِ وَ یا مُسَبِّبَ الاَسْبابِ سَبِّبْ لَنَا سَبَباً لانَسْتَطِیعُ لَهُ طَلَباً بِحَقِّ لا اِلهَ اِلَّا اللّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللّهِ(ص) عَلِیٌّ وَلِیُّ الله» و چون به جملهی «سَبِّبْ لَنَا» رسید حاجت خود را یاد کند به یاری حقتعالی برآورده میگردد.[٣٨]
و در خبری، جابر از رسول خدا(ص) روایت میکند که حضرتش فرمودند: کسی که هر روز سورهی «توحید» را پنجاه بار بخواند در روز قیامت او را ندا میدهند: از قبر برخیز ای مدحکنندهی خدا و داخل بهشت شو.[٣٩]
و حضرت امیر(ع) از حضرت ختمی نبوّت(ص) روایت میکند: کسی که آمادهی سفر است، دستها را بر چهارچوب درِ منزلش بگذارد و یازده مرتبه سورهی توحید را بخواند، خداوند متعال نگهبان او خواهد بود تا مراجعت نماید.[٤٠]
و نیز هرگاه کسی لباس نوینی به تن کند وضو بگیرد و دو رکعت نماز به جای آورد و در هر رکعت بعد از حمد «آیۀالکرسی» و سورههای «توحید» و «قدر» را بخواند و بعد از نماز حمد و سپاس خدا را به جای آورد که تن او را پوشانده و در میان مردم وی را زینت بخشیده است و بسیار بگوید: «لا حَولَ وَ لا قُوَّۀَ اِلّا بِاللّهِ العَلِیِّ العَظِیمِ»، با این عمل انشاءالله در آن لباس مرتکب گناه نخواهد شد و به تعداد هر رشته و نخی که در آن لباس باشد خداوند مَلَکی را میآفریند که خدا را تقدیس کنند و برای وی طلب رحمت و مغفرت نمایند.[٤١]
و از رسول اکرم(ص) مروی است: کسی که چشمدرد دارد پنجاه و دو بار این سورهی مبارکه را بخواند و هر دو بار یک «بِسمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» بگوید و بر دست خود بدمد و بر چشم خود بمالد به یاری حق بهبود مییابد.[٤٢]
و از مرحوم سیّد علیخان در «الکَلِمُالطّیِّب» نقل است: جهت روا شدن حاجات و دفع بلیّات، سورهی مبارکهی «توحید» را هفتاد و یک بار بخوانند و در بین آن تکلّم نکنند به یاری حقتعالی به مراد میرسند و این عمل به تجربه رسیده است.
مرحوم آيت الله علي سعادت پرور تهراني در آخرين جلساتي كه با شاگردان خاص خودشان داشتند فرموده بودند: «مردنم را به من نشان دادند، واضح واضح و هم اكنون نيز آن زمان برايم مشهود است، ديدم كه انبيا و اولياي الهي(ع) در تشييع جنازه ام شركت كرده اند و اين به خاطر آن است كه بنده چهل سال در وقت سحر با توجه، صد مرتبه سوره «قل هو الله احد» را مي خواندم و به روح يكصد و بيست و چهار هزار پيامبر هديه كرده ام.»
امام صادق عليه السّلام از پدرش روايت نموده كه پيامبر خدا صلّي اللَّه عليه و آله بر جنازه سعد بن معاذ نماز گزارد و فرمود: «به راستي، نود هزار فرشته بر او نماز گزاردند كه جبرئيل نيز در ميان آنان بود. از جبرئيل عليه السّلام پرسيدم كه او از چه رو استحقاق نماز شما را يافت؟ جبرئيل عليه السّلام گفت: از آن رو كه در حال ايستاده و نشسته و سواره و پياده و در حال رفت و آمد، سوره توحيد را تلاوت ميكرد.»(ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ترجمه حسن زاده، صفحه 295)
18-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ﴿١﴾ مِن شَرِّ مَا خَلَقَ ﴿٢﴾ وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ ﴿٣﴾ وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ ﴿٤﴾ وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ ﴿٥﴾
فضیلت و خواص سوره های ناس و فلق
در علت نامگذار ی این دو سوره به معوذتین گفته اند: رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم همواره حسینین علیهم السلام را با این دو سوره تعویذ می نمود و با قرائت این دو سوره دو فرزندش را در پناه خداوند قرار می داد.(1)
هم چنین از امام صادق نقل شده است: لبید بن اعصم یهودی رسول خدا صلی الله علیخ وآله وسلم را سحر کرد و ایشات تحت تأثیر سحر بود مثلا وقتی می خواست از در برود در را نمی دید و با دست خود لمس می کرد. خداوند برای دفع سحر این دو سوره را نازل نمود.(2)
از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل شده است: هر کس این دو سوره را بخواند مانند این است که همه کتابهای پیامبران الهی را قرائت کرده باشد.(
شأن نزول سوره فلق
درباره شأن نزول این سوره، روایتی در منابع اهل سنت نقل شده است که عالمان شیعه آن را نپذیرفتهاند.
در کتاب «الدر المَنثور» از کتابهای تفسیری اهل سنت آمده است مردى یهودى، پیامبر (ص) را سِحر کرد. جبرئیل نزد پیامبر (ص) آمد و مُعَوِّذتین (سوره فلق و ناس) را آورد و گفت: مردى یهودى تو را سحر کرده و سحر او در فلان چاه است. پیامبر (ص) علی بن ابیطالب را فرستاد تا سِحر را بیاورد؛ سپس دستور داد گرههاى آن را باز کند و براى هر گره، یک آیه از مُعَوِّذتین را بخواند. چون گرهها باز و این دو سوره تمام شد، پیامبر اسلام (ص) سلامتى خود را باز یافت.
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان مینویسد دلیلی وجود ندارد که پیامبر (ص) از نظر جسمی در برابر سِحر و جادو مقاوم باشد و جادو نتواند در بدن او مریضی ایجاد کند؛ بلکه آیات قرآن بر این دلالت دارند که دل و جان، و عقل و اندیشه پیامبر (ص) از سحر و نفوذ شیاطین در امان است.فضیلت سوره فلق
ابن شهر آشوب - که از برجستگان علماست - میگوید: در بیشتر تفاسیر آمده است: پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) فرزندان خود حضرت حسن و حسین (علیهما السلام) را در پناه سورههای فلق و ناس قرار میداد و لذا این دو سوره به معوذتین مشهور و معروف شده اند.
19-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ﴿١﴾ مَلِكِ النَّاسِ ﴿٢﴾ إِلَـٰهِ النَّاسِ ﴿٣﴾ مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ ﴿٤﴾ الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ
از امام باقر علیه السلام نیز نقل شده است: همانا رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم درد شدیدی داشت و بسیار ناراحت بود جبرئیل و میکائیل به نزد او آمدند. جبرییل نزدیک سر او نشست و میکائیل نزد پای او. جبرئیل او را با سوره فلق و میکائیل او را با سوره ناس تعویذ کرد. پیامبر اکرم (ص) فرمود: بر من آیاتی نازل شده که مانند آن نازل نشده و آن «مُعَوَّذَتان» است.پیامبر (ص) به عقبه فرمود: سوره فلق و ناس را هر وقت که از خواب برخاستی و یا زمانی که خوابیدی بخوان.امام باقر (ع) فرمود: هر کس در نماز شفع و وتر نماز شب خود سورههای «معوذتین» و توحید را بخواند، به او گفته میشود بشارت باد بر توای بنده خدا! مسلماً خداوند نماز شب تو را قبول کرد.ابی بن کعب در حدیثی آورده است که هر کس سوره فلق و سوره ناس را بخواند مانند آن است که تمام کتابهایی که خدا بر پیامبران نازل کرده را خوانده است.
20-بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ ﴿١﴾ الْحَمْدُ لِلَّـهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿٢﴾ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ ﴿٣﴾ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ﴿٤﴾ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ﴿٥﴾ اهْدِنَا الصِّرَاطَ
الْمُسْتَقِيمَ ﴿٦﴾ صِرَاطَالَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ
1-درمورد سوره حمد به چند نکته توجه شود
1- این سوره به سبع المثانی مشهور است یعنی هفت ایه که دو بار نازل شده است دراین سوره بسم الله الرحمن الرحیم یک ایه حساب میشود اما درسوره های دیگر این طور نیست2- هنگامی که میگویی الحمدالله رب العا لمین یزرگی وعظمت عالم را تجسم کنیید امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: همانا براي خداي عزّوجلّ دوازده هزار عالَم است كه هر كدام آنها بزرگتر از هفت آسمان و هفت زمين ميباشد. که (اهل) هیچ عالَمی از آنها، نمیبیند (گمان نمیبرد) که عالَمی غیر از عالُم خودشان باشد و من بر همه این عالَمها حجّت هستم.3- هنگامی که مالک یوم الدین میگویی بدان که به دو صورت می توانی بیان کنی یکی مالک یوم الدین یعنی صاحب روز قیامت دیگری مَلِک یوم الدین هم میتوانی یعنی پادشاه روز قیامت به هر دو صورت صحیح است بنده حقیر گاهی ملک میگویم چون دوست دارم مولایم را به نام پادشاه صدا بزنم ولذت میبرم از این بیان که او را پادشاه بنامم4-از شگفتی های این سوره ایاک نعبد وایاک نستعین است در اینجا دعا راز نیاز معنای جمع میدهد ما همه ترا میپرستیم واز تو کمک میجوییم از نظر دستور به صورت جمع آمده است این برای این است که اگر در نماز ما نقصی باشد با نماز همه عارفان روی زمین تجمیع میگردد ودرنماز ما هم به خاطر انان مشمل رحمت الهی میشویم 5-هرگاه در سوره حمد به غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ توجه کردید تامل نمایید که چه کسانی موجب غضب خدا شده اند وچه کسانی ظالین وگمراهان دراین عالم هستند که از مولایمان خدای کعبه میخواهیم که ما را درزمره این دو گروه قرار ندهد مرحوم شیخ طوسی در تفسیر قیم تبیان بیان کرده است و میفرمایند منظور از «المَغضُوبِ عَلَيهِمْ» قوم یهود است و تاکید میکنند که نزد مفسران شیعه وسنی مراد همین است. ایشان عنوان میکند که مراز از «الضَّالِّينَ» مسیحیان هستند. الانوار،مجلسی،ج۲۵ص۲۷۳ح۲۰ ؛سألت أبا عبد الله ع عن قول الله « غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ» قال هم اليهود و النصارى».ترجمه:معاویه بن وهب گفت از امام صادق (ع) در مورد آیه « غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ» پرسیدم فرمود: آنان یهودیان و مسیحیان هستند. امام الصّادق (علیه السلام)- صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ یَعْنِی مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) وَ ذُرِّیَّتَهُ (علیهم السلام).امام صادق (علیه السلام) صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ مقصودش محمّد (و ذریّهی پاک او (علیهم السلام) میباشد.تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۰۲ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۱۳/ معانی الأخبار، ص۳۶/ نورالثقلینأمیرالمؤمنین علی ع (علیه السلام)- وَ أَمَّا قَوْلُهُ: غَیْرِالْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ فَأُولَئِکَ الْیَهُودُ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللهِ کُفْراً فَغَضِبَ عَلَیْهِمْ فَ جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَهًَْ وَ الْخَنَازِیرَ فَنَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَی أَنْ لَا یَغْضَبَ عَلَیْنَا کَمَا غَضِبَ عَلَیْهِمْ.امام علی (علیه السلام) غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ؛ یهودیان هستند که نعمت خدا را به کفر تبدیل نمودند، خداوند بر آنها خشمگرفت که بهصورت میمون و خوکدرآمدند ما درخواست میکنیم از خدا که به ما خشم نگیرد چنانچه بر آنها خشم گرفت. 6-سوره حمد سوره فاتحه نخستین سوره قرآن کریم، ملقب به ام الکتاب،می باشد نام اصلی این سوره، به این جهت که اولین سوره قرآن است و قرآن باآن گشوده میگردد، فاتحة الکتاب است.سوره حمد دو بار نازل شده است، یک بار ابتدای بعثت در مکه و بار دیگر پس از تغییر قبله در مدینه نازل شد؛ به همینجهت، به آن سبع المثانی هم میگویند اُمّالکتاب یا اُمّالقرآن: یعنی (مادر کتاب خدا) یا (مادر قرآن) این دو نامگذاری بدین جهت است که قرآن با این سورهشروع میشود و بر سورههای دیگر مقدم است؛ در فرهنگ عرب به هر پدیده ای که جامع یا مقدم بر پدیدههای دیگر باشد، «امّ» گفته شدهاستدر حدیث قدسی آمده است: من سوره حمد را ميان خود و بندهام تقسيم كردهام؛ نيمى از آن براى من، و نيمى براى بندهٔ من است.سوره حمد در زندگی دینی و فرهنگی مسلمانان اهمیت فراوانی دارد. این سوره در نمازهای پنجگانه، ده بار بر طبق فقه امامیه و ۱۷ بار بر طبق فقه اهلسنت قرائت میشود 7- شگفتی های سوره حمد 1- اسماعیل كریمی ساروقی، فرزند مرحوم كربلایی كاظم ساروقی كه به معجزه قرن شهرت داشت، شب گذشته، ۱۲ اسفندماه در جشن تجلیل از حافظان ۲۰ جزء قرآن كریم مدرسه شبانهروزی حفظ تخصصی یكساله قرآن كریم حضرت شاهچراغ(ع) وابسته به مؤسسه بیتالاحزان در شیراز گفت: مرحوم پدرم در روستای ساروق متولد شد و در آنجا مورد عنایت حضرت حق قرار گرفت.اثبات حقانیت قرآن و مؤید كار امامان و پیامبران در داستان كربلایی كاظموی با بیان اینكه معجزه حفظ قرآن مرحوم كربلایی كاظم میتواند بیانگر چند نكته باشد، افزود: اثبات حقانیت قرآن و اسلام، نمونهای از اشراقات ربانی، مؤید كار فوقالعاده امامان و پیامبران، نمونهای از ارتباطات با عالم غیب، برهانی بر حقانیت شیعه زیرا كربلایی كاظم شیعه بود و مورد موهبت الهی قرار گرفت، گرچه برخی وهابیها میگفتند كه شیعه نمیتواند حافظ قرآن باشد.حافظان قرآن بسیارند اما عاملان به آن بسیار كمكریمی ساروقی با تأكید بر اینكه كربلایی كاظم عامل قرآن بود نه تنها حافظ آن، گفت: حافظان قرآن بسیار هستند اما عاملان به آن بسیار كم و شاید خطاكار هم باشند مانند تیمورخان مغول كه حافظ قرآن بود اما عامل نه.اشاره به داستان زندگی كربلایی كاظموی با تصریح اینكه معجزه كربلایی كاظم چند نمونه دارد، گفت: آن مرحوم در ساروق اراك در سال ۱۳۰۰ هجمری قمری به دنیا آمد و در سال ۱۳۲۷ مورد عنایت حضرت حق قرار گرفت.كریمی ساروقی به بیان خاطراتی از پدرش پرداخت و گفت: مرحوم پدرم روزی پای منبر یكی از علما میرود و آن عالم میگوید هر شخصی كه كشاورز و ارباب باشد باید زكات دهد، زكات شامل یك دهم و خمس یك پنجم اموال شخص هستند و اگر كسی زكات و خمس ندهد هرچه نماز بخواند باطل است. بعد از آن كربلایی كاظم به سراغ اربابش میرود و میگوید كه باید زكات و خمس دهد اما اربابش توجهی نمیكند لذا كربلایی كاظم به كارگری میرود و بعد از چند سال ارباب یك نفر را واسطه قرار داده و به دنبال او میفرستد.فرزند مرحوم كربلایی كاظم اظهار كرد: روزی كربلایی كاظم در مسیر راهش به امامزاده ۷۲ تن روستای ساروق میرسد و میبیند سید بزرگواری بر درب آن ایستاده و به او میگوید كه برویم زیارتی انجام دهیم زیرا این امامزاده مرقد ۷۲ نفر از خاندان اهل بیت(ع) است كه برای رسیدن به امام رضا(ع) وارد ایران میشوند و ۴۰ نفر از آنان دختر، یك نفر ام سلمه و ۳۱ نفر از آنان مرد بوده است.كربلایی كاظم به اذن خدا و با دست امام زمان(عج) حافظ كل قرآن شدوی ادامه داد: كربلایی كاظم همراه این سید بزرگوار وارد حرم امامزاده میشود و بعد از اتمام فاتحه، یك مرتبه در سقف امامزاده آیاتی به سوره نور تابیده میشود كه شامل آیات ۵۴ تا ۵۹ سوره اعراف بوده است. این سید بزرگوار كه امام زمان(عج) بوده است به كربلایی كاظم میگوید آیات را بخوان و كربلایی كاظم میگوید من نه سواد دارم و نه درسی خواندهام اما آقا به او میگوید من میخوانم تو با من بخوان. شروع میكند این ۶ آیه سوره اعراف را میخواند و كربلایی كاظم هم همراه او میخواند و بعد از آن دستی به سینه كربلایی كاظم میكشد و به اذن خدا و به دست حضرت حجتبن الحسن عسكری(عج) تمام قرآن را با تمام موارد آن به قلب كربلایی كاظم وارد میشود.آیات قرآن نور دارندكریمی ساروقی با یادآوری اینكه كربلایی كاظم هم حافظ كل قرآن بوده و هم خواص تمام آیات و هم شأن نزول آنان و مكی و مدنی بودن آنها را میدانسته و حتی توانایی برعكس خواندن آیات قرآن را داشته است، گفت: علمای بسیاری در مدرسه فیضیه قم از نهجالبلاغه و صحیفه سجادیه مواردی را كنار هم میگذاستند و آیات قرآن را در لابلای آنان قرار میدادند و به كربلایی كاظم نشان میدادند و كربلایی كاظم به راحتی آیات قرآن را تشخیص میداد چرا كه میگفت آیات قرآن نور دارند.فرزند مرحوم كربلایی كاظم بیان كرد: زمانی كه آیتاللهالعظمی بروجردی متوجه شد كه كربلایی كاظم قرآن را اینگونه حفظ است مشتاق شد كه او را ببیند. تا اینكه كربلایی كاظم را در یكی از مجالس خود میبیند و یكسری سئوالات تخصصی از او میپرسد و كربلایی كاظم تمام تمام سئوالات او را به درستی پاسخ میدهد و بعد از آن كربلایی كاظم هم چند سئوال تخصصی از قرآن میپرسد كه هیچكس تا آن زمان پاسخ این سئوالات را نمیدانست.وی گفت: مرحوم آیتالله العظمی بروجردی چنان به كربلایی كاظم علاقه پیدا كرد كه میخواست به او مقرری مانند طلبهها دهد اما كربلایی كاظم آن را رد كرد و گفت این پول بیتالمال و حق طلبههاست كه بیبضاعت هستند اما من كشاورز هستند لذا آیتالله بروجردی از سهم خودش به او داد.بیان خاطرهای از آیتالله مرعشی نجفی درباره كربلایی كاظمكریمی ساروقی همچنین به بیان خاطراتی از مرحوم آیتاللهالعظمی مرعشی نجفی پرداخت و افزود: آیتالله مرعشی نجفی فرمودند برخی میگویند كه این قرآن تحریف شده است و وقتی شنیدم كه كربلایی كاظم اینگونه حافظ قرآن شده است، جمعی از علمای تویسركان به او نامه نوشتند و از او خواستند به آنجا بیاید، لذا من به كربلایی كاظم گفتم روزی یك جزء قرآن با هم بخوانیم و بعد از اتمام ۳۰ جزء دیدم كه این قرآن همان قرآنی است كه كربلایی كاظم میخواند و همان قرآنی است كه بر پیامبر(ص) نازل شده است بنابراین قرآن تحریف نشده است.فرزند مرحوم كربلایی كاظم گفت: شهید نواب صفوی ایشان را به مصر بردند و خطاب به علمای مصر گفت كه شما ادعا میكنید كه شیعهها نمیتوانند حافظ قرآن شوند اما كربلایی كاظم حافظ قرآن است و سواد ندارد و میتوانید او را امتحان كنید و بعد از امتحان كربلایی كاظم برخی به شیعه ایمان آوردند.ویژگیهای كربلایی كاظم كه باعث شد معجزه قرن شودوی یادآور شد: آیتالله خوانساری از كربلایی كاظم پرسید شما چه كار كردید و چه ویژگی داشتید كه این معجزه نصیب شما شد و بعد از پیامبر و ائمه معصومین، كسی مثل تو پیدا نشد و كربلایی كاظم پاسخ داد كه من ۳ ویژگی دارم كه هر كس این سه را داشته باشد مستجابالدعوه خواهد شد. نخست اینكه نخوردن مال حرام است حتی یك لقمه مال حرام هم در طول عمر خودم نخوردم و اگر كسی كه زكات و خمس نداده بود و مرا به میهمانی دعوت كرده بود، زمانی كه میخواستم دست دراز كنم تا از آن غذا بخورم همان آقایی كه در امامزاده آمد و به من گفت بخوان، همان آقا مجسم شده و با انگشت به من اشاره میكرد كه نخورم.كریمی ساروقی ادامه داد: دوم دادن زكات بوده است چرا كه من جو، گندم و كشمش را همیشه نصف میكردم و سوم خواندن ۵۱ ركعت نماز در شبانهروز كه ۱۷ ركعت آن نماز واجب و ۳۴ ركعت نافلههای شب بوده است.انتقاد از عملكرد بانكهای امروزیفرزند مرحوم كربلایی كاظم یادآور شد: پدرم به این دلیل در سن ۲۷ سالگی در امامزاده ۷۲ تن حافظ قرآن شد و كسی مثل او نیامده است، چون در طول عمر خود حتی یك لقمه حرام هم وارد بدنش نشد اما امروز بانكها همه چیز را با هم قاطی میكنند بنابراین از خداوند بخواهیم تا امام زمان(عج) هرچه زودتر ظهور كند و بیاید تا بانكهای ما هم اسلامی شده و مانند كربلایی كاظم باز هم داشته باشیم.وی كمی هم از خودش گفت و ادامه داد: من ۹۰ سال عمر دارم و در تمام شهرهای ایران و حتی كشورهای همجوار رفتم و درباره این معجزه قرن سخنرانی كردهام و تلاش كردهام تا پیام داستان كربلایی كاظم را به گوش جوانان برسانم اما متأسفانه برخی از جوانان ما در اثر فضای مجازی از اسلام برگشتهاند و بیكاری و بیدینی همه جا را فرا گرفته است. ماجرای فرزند کربلایی کاظم و سید علی خامنه ای اسماعیل کریمی» فرزند ۸۵ ساله مرحوم کربلایی کاظم ساروقی که از نظر صورت و سیرت بسیار شبیه به پدرش مرحومش هست. او خاطرات نابی از پدر خود دارد که شنیدنش برای هر شنوندهای میتواند جذاب باشد. محمدکاظم کریمی (مشهور به کربلایی کاظم ساروقی) روستاییزادهای بیسواد بود که به اذن خدا و با عنایت اهل بیت(ع) حافظ کل قرآن کریم شد و این امر از سوی علمای زمان از جمله حضرات آیات بروجردی و مرعشی نجفی مورد تأیید قرار گرفت. حتی رهبر معظم انقلاب نیز در سنین نوجوانی با مرحوم کربلایی کاظم برخورد داشتهاند و این معجزه مورد تأیید ایشان نیز قرار گرفته است.حال پسر که همشکل و همسن پدر در آن سالها است، حرفهایی دارد و خاطراتی را بازگو میکند که برای نسل امروز شنیدنی ست.* از کودکی مرحوم کربلایی کاظم بگویید، در کودکی به ایشان چه گذشت؟کربلایی کاظم در سن هفت سالگی میخواست برود مکتبالقرآن که قرآن یاد بگیرد. پدر ایشان کشاورز بود و وضعیت مالی مناسبی نداشت و قادر به پرداخت شهریه مکتبخانه نبود. ایشان را میبرد صحرا و مشغول به چوپانی میشدند. تا اینکه در سن ۲۴ سالگی از پدرش جدا میشود و میرود کشاورز ارباب یک روستایی میشود. ارباب زمینی به او میدهد تا ایشان روی زمین کار کند و دوسوم از محصول زمین برای ارباب باشد و یک قسمت از آن برای کربلایی کاظم باشد.یک روز میرود پای منبر یکی از وعاظی که از طرف آیتالله حائری یزدی همه ساله مأمور بوده در ماه رمضان در آن منطقه به تبلیغ بیاید. منبری حجتالاسلام صابری اراکی بودند، ایشان راجع به خمس و زکات صحبت میکنند. سخنران میگفت هر اربابی باید سال خمسی داشته باشد و کشاورزها هم باید زکات بدهند. اگر چنانچه خمس و زکات ندهند هر چه نماز بخوانند و روزه بگیرند باطل است. ایشان میآیند به ارباب می گویند که بیا و زکات پرداخت کنیم. ارباب زیر بار نمیرود و میگوید این مباحث را قبول ندارد. کربلایی کاظم هم میگوید حالا که تو این مباحث را قبول نداری من هم تو را قبول ندارم و دیگر برای تو کار نمیکنم. به همین دلیل میرود جای دیگری برای کارگری. چند سالی از این موضوع می گذرد و ارباب پشیمان میشود و پیغام میدهد به کربلایی کاظم که برگردد. خب پدرشان واسطه میشود و ایشان کما فی السابق مشغول به کار در آن زمین کشاورزی میشود.* داستان امامزادهای که در قرآن مورد عنایت اهل بیت قرار گرفت چه بود؟کربلایی کاظم یک روز که موعد پرداخت زکات رسیده بود، از یک مسیری که در آن مسیر امامزاده هفتاد و دو تن در ساروق فراهان اراک بود، رد میشد. این امامزاده هفتاد و دو تن معروف است. درب امامزاده به دو سید بزرگوار برخورد میکند که او را صدا میکنند و میگویند محمدکاظم بیا برویم یک فاتحهای برای این امامزادگان بخوانیم. پدر به همراه آن دو سید بزرگوار داخل امامزاده میروند، فاتحهای برای شهدای مرد آن امامزاده میدهند و وقتی میخواهند به قبور شهدای زن آن امامزاده بروند برای فاتحه، کربلایی کاظم میگوید به آن سمت نباید برویم؛ متولی امام زاده گفته اینها زن هستند و نباید مردها برای فاتحه آنجا بروند. فقط زنها مجوز دارند به آن قسمت بروند. یکی از آن دو سید میفرماید اینها همه خرافات است، اگر اینگونه باشد که نباید مردها به زیارت حضرت زینب و حضرت معصومه و حضرت زهرا(س) بروند. کربلایی کاظم راضی میشود که به آن سمت بروند و فاتحهای میفرستند. بعد که از قسمت زنانه خارج میشوند و میروند سراغ باقی شهدای امامزاده، در آنجا پدر میگوید صحنه طور دیگری شد و آن دو سید بزرگوار ذکر میگفتند و صلوات می فرستادند و بر روی سقف نوری تابید و آیاتی از قرآن نوشته شد. من که سوادی نداشتم آقا فرمودند این آیات را بخوانم. من عرض کردم من که سوادی ندارم. چطور می توانم بخوانم در حالی که اصلا سواد ندارم؟ آقا فرمود من میخوانم تو با من بخوان. بسم الله الرحمن الرحیم. إِنَّ رَبَّکُمُ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ ... . من هم این آیات را خواندم و بعد یکی از آن دو سید، دست بر سینه من گذاشت و بعد رها کرد. یک مرتبه کربلایی میبیند آنها غایب شدند و آیات نورانی که بر روی سقف درج شده بود هم دیگر نیست و سپس ایشان بیهوش میشود. سنگینی آیات و تشرف یافتن به محضر امام زمان(عج) آنقدر سنگین بود که یک مرتبه بیهوش میشود تا فردا صبح. صبح که بیدار میشود آیات قرآن را از حفظ تلاوت میکند. تمام قرآن به اذن خدا و به دست با برکت حجت بن الحسن(ع) در قلب کربلایی کاظم قرآن نازل شد.* این هفتاد و دو تن امامزاده چه کسانی بودند؟در زمانی که امام رضا(ع) ولیعهد مأمون ملعون بود، عدهای از علویون از نجف و کربلا و کاظمین و مدینه حرکت میکنند که خدمت امام برسند. وقتی وارد ایران می شوند مامون امام را شهید کرده بود و به حاکمان شهرها دستور میدهد که تمام علویان را در تمامی شهرها که در حال حرکت به سمت خراسان هستند، به قتل برسانند. در همان ساروق این کاروان در داخل یک باغی محاصره میشوند، جنگی صورت میگیرد و همه به شهادت میرسند. چهل نفر دختر به سرپرستی یک خانمی به نام امسلمه بودند و بقیه مرد بودند.* دیگران از این ماجرا چگونه مطلع شدند؟ایشان چون روستایی و ساده بود و نمیخواست به مردم روستا بگوید که این اتفاق برایش رخ داده است، این حادثه را به کسی نگفت. فقط چند نفر از دوستان نزدیکش را مطلع کرد. ۱۳ سال از این موضوع میگذرد تا اینکه ایشان قصد عتبات عالیات میکند. در یکی از شهرهای استان همدان برخورد میکند به دو مجتهد که قاری و مسلط به قرآن کریم بودند. از آنها یک اشتباه قرآنی میگیرد. آنها متعجب میشوند و میپرسند از کجا اینقدر به قرآن مسلطی و ایشان شرح ماوقع میکند. ایشان را میبرند در کرمانشاه. عکس ایشان را به همراه شرح حالشان در مجلهای مینویسند و میفرستند خدمت آیتالله بروجردی، آیتالله کوه کمری، آیتالله خوانساری، و آیتالله مرعشی نجفی. علمای قم ایشان را احضار میکنند.ماجرای کربلایی کاظم ساروقی حافظ قران وایت الله بروجردی پدر تعریف میکردند که در قم میخواستند خدمت آیتالله بروجردی برسند و در اندرونی خانه ایشان عدهای طلبه نشسته بودند و حرفهای دنیایی میزدند و از ذکر خدا و خواندن قرآن حرفی در بینشان نبود. من آنها را نصیحت کردم که مشغول به ذکر خدا باشید و قرآن بخوانید و دیدم آنها اصلا گوش نمیدهند. وقتی این حالت را دیدم دست گذاشتم روی گوشم و بلند بلند قرآن خواندم. طلاب که این وضعیت را دیدند گفتند کربلایی کاظم شما هستید حافظ قرآن؟ خدمت آیتالله بروجردی خبر میبرند که کربلایی کاظم در اندرونی هستند و آمدهاند شما را ببینند. آیتالله بروجردی خودشان میآیند آنجا و دیدهبوسی میکنند. می پرسند شما همان کربلایی کاظم هستی که حافظ قرآن هست و سوادی هم ندارد؟ پدر می گوید بله. فرمودند من چند تا سؤال از شما دارم. «إذ یعدکم الله إحدى...» در چه سورهای است؟ پدر میگوید عرض کردم به آیتالله بروجردی این آیه هفت سوره انفال است ولی یک واو هم در اول آیه است. «و إذ» درست است. طلبههایی که در آنجا بودند پرخاش کردند که کارت به جایی رسیده است که میخواهی از آیت الله بروجردی اشتباه بگیری؟ آقای بروجردی گفتند بنشینید! من مخصوصا این واو آیه را نگفتم تا ببینم تشخیص می دهد یا خیر. آن سؤال را جواب دادم. سؤال دیگری پرسید. پرسیدند. قرائت شما چه قرائتی ست؟ گفتم قرائت عاصم به روایت حفص است. ایشان گفتند بله ایشان شیعه است و قرائتشان مورد قبول است.آیت الله بروجردی سؤال دیگری پرسیدند. گفتند من در سوره الضحی تردید دارم که «و اما الیتیم فلا تنهر» و یا «فاما الیتیم...». کربلایی کاظم گفتند فاما الیتیم فلاتنهر و در آیه بعد و اما السائل ... است. اولی با ف است و دومی با واو. سؤال های دیگری از ایشان کرد و جواب گرفت. * ظاهرا مقام معظم رهبری هم در مشهد با ایشان برخورد داشتهاند؟سال ۸۶ خدمت مقام معظم رهبری رسیدم. به بیت ایشان دعوت شده بودم. وقتی گفتم پسر کربلایی کاظم هستم گفتند شبیه پدرت هستی. گفتم مگر شما پدر بنده را دیدهاید؟ فرمودند شهید نواب صفوی ایشان را آورد مشهد و ایشان را برد بالای منبر، دعوت کردند آیتالله میلانی و شیرازی بیایند حافظ قرآن کریم بودن این پیرمرد را امتحان کنند.سپس گفتند: بنده هم ایشان را امتحان کردم که البته سنم هفده ـ هجده سال بود. واقعا ایشان معجزه بودند. رهبر انقلاب ادامه دادند که حتی ایشان در منزل آیت الله بروجردی هر سؤالی که آیتالله بروجردی از ایشان می پرسیدند جواب دادند.من به رهبری عرض کردم ادامه آن داستان اینگونه هست که کربلایی کاظم به آیت الله بروجردی میگوید من هم از شما سئوالاتی دارم. و سئوالش را می پرسد و آیت الله بروجردی در جوابش می ماند. سئوال کرد شما که با قرآن سر و کار دارید یک سوره ای هست که فقط یک کسره دارد. آقای بروجردی هر چه فکر کردند به نتیجه ای نرسیدند گفتند در سوره قل هو الله احدفقط لام «لم یلد» کسره دارد. از این مهمتر هم سئوالی دارم. آن مرجع تقلید فرمود بپرس. گفتم یک سوره ای هست در قرآن که هفت حرف از حروف الفبا در آن سوره نیست. که این هفت حرف از صفات اهل جهنم است. ولی آن سوره سوره رحمت است. آیت الله بروجردی باز در جواب ماندند و گفتند خودت بگو. ایشان گفت سوره حمد است. این سوره هفت حرف ندارد: ج، خ، ز، ش، ف ظ ث. ث از ثبورا کثیرا می آید که صفات اهل جهنم است. ج که حرف جهنم است. خ هم خسران است. ز درختی در جهنم است به نام زقوم. شین هم از شقاوت و شیطان است. ظ هم از لظی میآید. ف هم از فزء اکبر وفنا میآید. واین هفت حرف درایه 122 سوره انعام اورده است که بدترین ایه قران است ایه ظللمانی است که در باره ابوجهل نازل شده است (( أَوَمَن كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَا ۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ایه 122 انعام )) بعد آقا بلند میشود و صورت کربلایی کاظم را می بوسد و صد تومان پول به کربلایی کاظم میدهد ولی ایشان قبول نمی کنند. می گوید این را بده به طلبههایی که مستحق هستند، من خودم کشاورز هستم و پول حلال در میآورم. آقا میفرماید خودم در بروجرد کشاورزی دارم از حق خودم می خواهم به شما سهمیه بدهم. ایشان قبول میکنند و در همان جا میان طلبهها آن پول را تقسیم می کنند.* رهبری نفرمودند چه سئوالی از پدرتان کردند؟خیر. ولی دستخط ایشان در همان امامزاده در ساروق موجود است که ایشان در وصف کربلایی کاظم مطلبی نوشتهاند و در آنجا منتشر شده است. یکی از علما میگوید در جلسه آیت الله بروجردی که منزل ایشان برگزار میشد شرکت کردم و ایشان گفتند هر کس می خواهد حمدی همانند حمدی را که رسول الله میخوانند بشنود به قرائت سوره حمد کربلایی کاظم گوش دهد.* جریان ورود کربلای کاظم به جریانات سیاسی و گروه فدائیان اسلام چه بود؟در آن جلسه شهید نواب صفوی تشریف داشتند و کربلایی کاظم را میبرد جزء گروه فدائیان اسلام میکند و میگوید میخواهم با این معجزه الهی طاغوت را در هم بکوبم. چند سالی با ایشان بودند.در آن سالها کمونیستها و کسرویها به شدت علیه مردم و دین اسلام حمله میکردند. میگفتند باید دین جدید آوریم و اسلام را باید کنار گذاشت. باید دین جدیدی اختراع کنیم. شهید نواب صفوی با کمک کربلایی کاظم جلساتی برگزار می کردند و در آن از جوانها دعوت می کردند که در جلسات حاضر شوند و معجزه کربلایی کاظم را به جوانان نشان می دادند و جوانان متوجه پویایی دین اسلام و این معجزه میشدند و از عوام فریبیهای کمونیستها در امان میماندند.* به نظرتان رمز موفقیت پدر چه بود؟آیت الله العظمی خوانساری از ایشان سئوال می پرسد که شما چطور شد که به این درجه رسیدید؟ کربلایی کاظم می گوید من سه تا ویژگی دارم که هر کسی این ویژگی ها را داشته باشد به درجه من میرسد. هر کسی این سه ویژگی را داشته باشد خداوند به او کرامت می کند؛ یا طی الارض پیدا می کند، یا مستجاب الدعوه می شود، یا حافظ قرآن. ویژگی اول: نخوردن مال حرام است. من از موقعی که به سن تکلیف رسیدم تا به الان یک لقمه حرام جذب بدنم نشده است. آقای خوانساری فرمودند شما از کجا میفهمید که یک لقمه حرام است و نمی خورید؟ پدرم گفتند اگر کسی خمس ندهد، زکاتش را ندهد، ربا بدهد، غذا تهیه کند جلو من بگذارد همان آقایی که مرا برد در آن امامزاده گفت قرآن بخوان صورتش برایم مجسم می شود که با اشاره دست می گوید از این غذا نخور. همان آقا با انگشت اشاره می کند. ویژگی دوم: از گندم و زکات و غیره که پرداخت می کردم هر چه که می ماند یک دهم آن را در راه خدا می دادم. سومین ویژگی: خواندن نمازهای واجب و مستحب ۵۱ رکعت روزانه. همه نمازها را به جا می آوردم و عامل قرآن هم بودم.* ماجرای تطابق قرآن مکتوب با کربلایی کاظم که توسط آیت الله مرعشی نجفی صورت گرفت چیست؟آیت الله مرعشی نجفی فرمودند برخی از طلبه ها می گویند که قرآن تحریف شده است. این قرآن قرآن زمان پیغمبر نیست. ما هم وقتی داستان کربلایی کاظم را شنیدیم نامه ای نوشتیم و پیغام فرستادیم که کربلایی کاظم بیاید قم. طولی نکشید آمد و با هم دیگر قرار گذاشتند که روزی یک جزء قرآن مقابله کنند. دیدم همان قرآنی که بر محمد بن عبدالله نازل شده است را کربلایی کاظم قرائت می کند.علماء نجف نیز از جمله سیدمحسن حکیم که پدر خاندان عالم پرور حکیم است نیز ایشان را امتحان کردند و تأیید کردند. سید عبد الله شیرازی، آیت الله ابولقاسم خوئی، آیت الله شاه آبادی، آیت الله کاشف الغطاء و علماء دیگر ایشان را امتحان کردند و همگان هم می دانستند که کار، کار اعجاز الهی ست. یک کتاب ادبیاتی به نام مغنی الادیب را به ایشان نشان می دهند و می گویند که این کتاب کتاب قرآن است. ایشان می گوید خیر اینگونه نیست، من کلمات قرآن را به صورت نور می بینم. چند صفحه ورق می زند کتاب را و بر می خورد به یک آیه قرآن و می گوید این آیه قرآن است. می گفت دیگر کلمات تاریک است و این نورانی است و آیه قران همین است. مولف کتاب آن آیه قرآن را برای شاهد مثال بحث ادبیاتیاش آورده بود و گفته بود که این شاهد مثال در این آیه فلان است و یک کلمه به آیه اضافه کرده بود. کربلایی کاظم گفته بود این ثم که اینجا آورده شده آیه قرآن نیست، و مابقی کلمات آیه قرآن است. می گویند نویسنده این کتاب فرد بزرگی بوده است. می گوید هر که می خواهد باشد این کتاب قرآن نیست. این مطلب به گوش اهل تسنن میرسد ایشان را به کویت دعوت می کنند. آنجا هم با حفاظ سنی بحث می کند و آنها را مغلوب می کند. عرض کنم که در آنجا آیت الله حکیم یک کفنی می گیرد بعد از حدود ۴ ماه که آنجا بود وقتی می آیند. یک تابستانی بود که ایشان گفتند من می خواهم بروم قم دیدار آیت الله بروجردی و زیارت حضرت معصومه سلام الله علیه. چون من وصیت کردم در قم دفنم کنید بهتر است که در همان جا مستقر باشم شاید مرگ من برسد. شب را در خانه یکی از اقوام آیت الله بروجردی میخوابد. شب که می خواهد نماز شب بخواند به خاطر تاریکی هوا و پله هایی که بود پایش عقب جلو می شود و سرش می خورد به دیوار و سرش می شکند. ایشان را می برند بیمارستان. من تویسرکان بودم و خبری رسید که پدرم مریض است. بعد از چند روز که برادرم آمد از قم گفت که پدر مرحوم شده است و آیت الله بروجردی هم مراسم با شکوهی برایش برگزار کرد. برگشتیم قم تا مراسم سوم پدر را برگزار کنیم.در سال ۱۳۳۲ آیت الله طالقانی یک جلسه مطبوعاتی گرفتند و دعوت کردند از تمام روزنامه نگاران و خبرنگاران جهان اسلام و درآنجا معجزه کربلایی کاظم را به همه معرفی کردند.چرا ایشان را در حرم حضرت معصومه دفن نکردند؟ خب روزی که کربلایی کاظم از دنیا رفت مصادف با روزی بود ساواک تدابیر امنیتی شدیدی علیه قمیها تدارک دیده بود. ساواکیها نباید خبردار میشدند که کربلایی کاظم مرحوم شده است. اگر خبردار می شدند جنازه پدرم را بر می داشتند و در دریاچه حوض سلطان میانداختند. پدرم را به دور از چشم ساواک و مخفیانه میبرند در قبرستان قم نو دفن می کنند. شبی در شیراز بنده را دعوت کردند برای حضور در یک مراسم قرآنی در آن جمع خیل عظیمی از حافظان قرآنی حضور داشتند. در آن جمع آیت الله سلیمی هم حضور داشت. تا متوجه شدند که من در آن جلسه هستم امام جمعه شیراز آیت الله محییالدین حائری شیرازی به بنده گفتند قمی ها برای کربلایی کاظم آیا مقبره ای درست کردند یا خیر؟ گفتم مردم به فکر پول جمع کردن هستند چه کسی به فکر مقبره برای کربلایی کاظم است؟ ایشان آن زمان نامه ای به فرماندار آن زمان قم نوشت و گفت مقبره ای برای کربلایی کاظم درست کنید اگر نمی کنید ما شیرازی ها برای ایشان مقبره درست کنیم. فرماندار گفت خرج زیاد دارد و ما کمک می کنیم ولی مردم سر و صدا می کنند و قبرهای دیگر نبش می شوند و قابل زیارت نمی شوند. آیت الله حائری شیرازی زیر بار نرفتند و یک نفر کارشناس فرستادند قم که معاون شهرداری شیراز بود و آمدند برنامه چیدند و این مقبره را با کمک شیرازی ها درست کردند. الان چندین کشور دنیا با مترجمین می آیند در مقبره و بنده هم تا غروب همیشه در مقبره هستم و برای آنها معجزه کربلایی کاظم را تعریف می کنم. ده روزی هم در لبنان به دعوت حزب الله لبنان دعوت شدم و رفتم در آنجا مصاحبه هایی کردم و در همایش هایی شرکت کردم. سوریه و عراق و عربستان هم همایشهایی بود که حاضر شدم و داستان کربلایی کاظم راتعریف کردم.با این سن بالا چرا هنوز دست از این کار تبلیغی بر نمیدارید؟من ۸۵ سال سن دارم و دیگر رمق چندانی ندارم. ولی پدر در خواب به من گفتند که تو باید این معجزه را به گوش جوانان برسانی تا مردم مطلع شوند و پی بهعظمت قرآن ببرند و به دامن قرآن و اهل بیت متوسل شوند.